Thorgal en Aaricia getekend door Rosinski


In 1980 verscheen het eerste deel van een serie die elementen van de Noordse mythologie verenigde met science-fictionachtige thema's. De reeks was getiteld Thorgal en werd geschreven door Van Hamme en getekend door Rosinski.

Jean van Hamme werd geboren op 16 januari 1939 in Brussel. Hij studeert economie, maar behaald ook graden in de rechten en in de journalistiek. Vanaf 1976 gaat hij zich volledig richtten op het schrijversvak. Hij schrijft scripts voor uiteenlopende reeksen als Largo Winch, Lady S, Thorgal, Rani en XIII.

Grzegorz Rosinski werd geboren op 03 augustus 1941 in Stalowa Wola, Polen. Hij volgde een studie aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Warschau. In die periode las hij het Vaillant magazine dat door de Franse communistische partij in Oost-Europa werd uitgegeven. Op die manier maakte Rosinski kennis met de strips uit het westen. Zijn eerste eigen strip maakte hij toen hij 16 jaar was, in 1957. Van 1961 tot 1967 volgde hij een grafische opleiding. Vanaf 1968 illustreerde hij verschillende strips voor een Poolse uitgever. Halverwege de jaren '70 ontmoette hij André-Paul Duchâteau and Jean Van Hamme. Beiden waren onder de indruk van het talent van Rosinski. En dus vertrok hij naar België. In 1979 ontving hij de Prix Saint-Michel voor het beste realistische tekenwerk.

1 De IJskoningin

Thorgal - De IJskoningin (La Magicienne trahie)

Twee mannen banen zich een weg door het ijskoude water. Eén van hen is geboeid. De geboeide man, Thorgal Aegirsson, wordt door de leider van de noordvinks aan de ring der geofferden geketend. Gandalf-de-gek wil eindelijk afrekenen met Thorgal, zoals hij dat al met velen deed die hem in de wielen reden. De ijskoude zee zal Thorgal verzwelgen. Tevreden keert Gandalf terug aan boord van zijn drakkar. Hier dwingt hij zijn dochter, Aaricia, nog eenmaal te kijken naar de man die zij liefheeft. Dan zeilt het schip weg, een vertwijfelde en woedende Thorgal achterlatend. Hoe hij het ook probeert, er is geen mogelijkheid om zich te bevrijden. In een gebed richt Thorgal zich tot de god Odin, hij wil niet sterven zonder zijn wraak te hebben genomen. En Thorgal zal ook niet sterven. Schijnbaar uit het niets verschijnt een vrouw die over een brug van sneeuw en ijs naar Thorgal toekomt. Eén van haar ogen is afgedekt door een stuk stof en ze wordt begeleidt door een wolf. Ze wil Thorgal bevrijden, maar dan moet hij haar één jaar dienen. Zonder vragen te stellen. Omdat dit de enige uitweg schijnt, stemt Thorgal in. Gezamenlijk trekken zij het binnenland in. Ze komen aan bij een toren waar een geldkist is verborgen. Twee wachters bewaken het. De eerste is reusachtig, de tweede is kleiner maar gevaarlijker. Aan Thorgal de taak om naar de toren te klimmen, de wachters te doden en het kistje naar de vrouw te brengen. Thorgal bevecht wolven, tekening van Rosinski Met enige hulp slaagt de krijger uit het ijzige noorden in de taak die hem gesteld is. Hij brengt het kistje naar de vrouw. In de kist zitten de ringen van Freyr, hiermee wil ze wraak nemen op Gandald-de-gek.
Eenmaal per jaar komen de volkeren van de zee bijeen om het feest van Jøll te vieren. Zo ook nu. Traditioneel worden die dag oorlogspaarden getemd. Maar het lukt niemand om het paard van Thorgal, Fural, te temmen. Dan komt een oude man het dorp binnen. Ook hij wil het proberen, lukt hij niet in zijn opzet dan zal hij een gouden armband aan Gandalf geven. En ogenschijnlijk lukt het ook niet. Tevreden doet Gandalf de armband om maar bezegelt hiermee zijn lot. De oude man is Thorgal in vermomming, die nu ook weer Aaricia in zijn armen kan sluiten. Maar Gandalf is nu onderworpen aan de geheimzinnige vrouw. Gandalf kent haar. Het is Slive, de koninin van het eiland in de bevroren zeeën. Ooit was zij de gevangene van Gandalf en nu wil zij haar wraak. Samen met Gandalf en Thorgal verdwijnt ze naar de ijzige vlakten. Wat staat de beide mannen te wachten?

Met het verhaal 'De IJskoningin' (La Magicienne trahie) uit 1980 werd de reeks Thorgal geopend. Al vanaf het begin heeft het scenario elementen die kenmerkend zouden gaan worden voor de serie. Door het verhaal heen verschijnen al personen die nu niet direct tot de "normale" wereld gerekend kunnen worden. Door het eerste verhaal krijg je als lezer ook al een beeld van het hoofdpersonage Thorgal. Rechtschapen, dapper en nieuwsgierig. Maar ook dat niemand weet waar Thorgal vandaan komt, hijzelf ook niet. De wereld van Thorgal moet nog gestalte gaan krijgen in de volgende avonturen maar vanaf het openingsalbum is het duidelijk dat de reeks veel mogelijkheden heeft. Het verhaal is bijzonder en origineel, het tekenwerk is goed. Kortom een album dat boeit.

Het eerste Thorgal verhaal was vrij kort (32 pagina's). In het album is daarom nog een ander verhaal te vinden met als titel 'Een hof van Eden' (Presque le paradis). Nadat hij door wolven is achtervolgd valt Thorgal met zijn paard in een gletsjerkloof. Wanneer hij weer bijkomt denkt hij eerst dat hij dood is en zich in Walhalla bevindt. De twee vrouwen die hem opwachten verzekeren hem dat dit niet het geval is. Ze zijn in een tuin onder het ijs waar de tijd trager verloopt dan erboven. Volgens één van hen is er boven het ijs nu al een jaar verstreken. Nu is er nog een derde vrouw, een jonge vrouw genaamd Skadia. Ze gelooft het verhaal van de andere twee vrouwen niet. En dus besluiten Thorgal en Skadia te vluchten. Maar wanneer ze weer boven het ijs zijn, blijkt het geen fabeltje te zijn geweest. Thorgal is een jaar ouder en het meisje (waarvoor al 150 jaar was verstreken) sterft.

2 Het eiland der bevroren zeeën

Thorgal - Het eiland der bevroren zeeën (L'Ile des Mers gelées)

In het dorp van de noordvikingen heerst een vrolijke en opgewonden sfeer. Vandaag is een trouwerij. Thorgal en Aaricia zullen na vandaag man en vrouw zijn. Maar voor Aaricia is het, naast een dag van vrolijkheid, ook een dag van verdriet. Verdriet om het afscheid van het dorp waar zij altijd heeft gewoond. Na het vorige avontuur hebben Throgal en haar vader Gandalf zich met elkaar verzoend. Maar nu zij met Thorgal gaat trouwen ziet haar broer Bjorn de aanstaande man van zijn zus als een rivaal. Ooit zal Gandalf opgevolgd moeten worden en Bjorn wil niet dat Thorgal hierin een rol gaat spelen. Maar er is nog een reden waarom het echtpaar het dorp zal verlaten. Nog steeds weet niemand waar Thorgal nu echt vandaan komt.
In het dorp houden de vikings, onder het toeziende oog van Gandalf, een schietwedstrijd. Een adelaar zit aan een touw vastgebonden en ontwijkt de pijlen die de vikingen op het dier afschieten. Alleen Thorgal en Bjorn moeten hun kans nog wagen. De pijl van Thorgal lijkt zijn doel te missen. In plaats van de adelaar raakt de pijl het touw waarmee de vogel vast zit. Bjorn is woedend omdat hem nu de kans is ontnomen om op het dier te schieten. Een vechtpartij lijkt onvermijdelijk. Maar dan komt de jonge Solveig aangerend. Twee adelaars hebben Aaricia ontvoerd. Direct komen de vikingen in actie. Terwijl iedereen naar de drakkar rent, springt Thorgal op zijn paard en haast zich richting de zee. Hier ziet hij het schip waarmee zijn aanstaande bruid wordt ontvoerd. Een geheimzinnige krijger bevindt zich op dit schip. Wie het is kan Thorgal niet zien.
Thorgal bij de getroffen vrouw, tekening van Rosinski Onder leiding van Bjorn gaat een groep vikingen met een drakkar het geheimzinnige schip achterna. Ook Thorgal bevindt zich onder deze mannen. Maar er lijkt geen spoor te zijn van het schip en de andere vikingen worden ongerust. Ze zijn overhaast vertrokken en naderen de bevroren zeeën waarvan nog nooit iemand is teruggekeerd. Maar wanneer Bjorn van geen wijken wil weten wordt hij samen met Thorgal in een sloep geplaatst. De drakkar maakt rechtsomkeer maar komt dan in gevecht met het geheimzinnige schip. De vikingen zijn kansloos. Op de sloep zorgt een ruzie ervoor dat Bjorn en Thorgal van elkaar gescheiden worden. En zo komt Thorgal alleen aan op het bevroren land. Hier maakt hij kennis met een onbekend volk dat hem lijkt te verwachten. Ook Bjorn is bij dit onbekende volk aangeland. Een oude man vertelt beide vikingen dat zijn volk wordt onderdrukt door geheimzinnige heersers. Deze heersers zijn lang gelden uit het niets verschenen, hun gezichten verbergen zij achter helmen. Het volk van de oude man en iedere viking die in hun handen valt, moet als slaaf werken in de mijnen waar kolen gedolven worden. Een stuk verderop staat hun geheimzinnige paleis waar niemand kan binnendringen. De heersers zijn al lang niet meer uit hun paleis gekomen. Alleen de heer van de drie adelaars vertoont zich nog. Samen met het volk van de oude man zal Thorgal gaan proberen om de geheimzinnige heersers te verslaan en zo Aaricia te bevrijden. Maar er wacht hem een grote verrassing.

In 1980 verscheen ook het tweede deel uit de Thorgal reeks onder de titel 'Het eiland der bevroren zeeën' (L'Ile des Mers gelées). Het verhaal gaat feitelijk verder waar het eerste deel ophield. Thorgal heeft zich verzoend met de vader van zijn geliefde Aaricia en hun huwelijk lijkt een logisch gevolg. Maar de ontvoering van zijn aanstaande vrouw dwingt de jonge viking om er op uit te trekken. Zijn tocht brengt hem naar een noordelijk gelegen land.
In dit tweede deel wordt het antwoord gegeven op de afkomst van Thorgal en zijn verbintenis met Slive (zie het vorige album). Beiden maken deel uit van hetzelfde volk. Een volk dat aan het uitsterven is. Hoewel niet wordt verteld waar precies hun volk vandaan kwam, is het duidelijk dat zij ooit met een ruimteschip op de aarde zijn geland. En Thorgal is de laatste overlevende van deze ruimtereizigers. Als kind gescheiden van zijn volk leert hij nu zijn ware oorsprong kennen. In dit deel nemen de fantasy elementen in de verhaallijn toe. Een onbekend volk dat langs de sterren heeft gereisd, de dromen van Thorgal. Het zijn elementen vaker in de serie zullen voorkomen. Het is ook het echte aanvangpunt voor de reeks waarin Thorgal definitief wordt neergezet.

3 Drie grijsaards in het land van Aran

Thorgal - Drie grijsaards in het land van Aran (Les trois Vieillards du pays d'Aran)

Thorgal en Aaricia rijden door een groen berglandschap. Het tweetal is gelukkig. Maar de stilte wordt verstoord door een welkomstwoord van een dwerg in een narrenpak. Hij zegt Jadawin te heten en vertelt het tweetal dat ze zich in het land van Aran bevinden. Hij wil hen naar het feest leiden. Hoewel Thorgal er niet veel voor voelt is Aaricia opgetogen, zij houdt wel van een feestje. En dus volgen ze Jadawin naar een dorp dat aan een groot meer ligt. Het valt Thorgal op dat het dorp grauw en grijs is en dat er nu niet echt een feeststemming heerst. Wanneer hij vraagt waarom er feest wordt gevierd antwoord Jadawin dat hij dit ook niet weet. Het feest wordt gevierd in opdracht van de "welwillenden". Dit zijn degenen die het lot van het van Aran besturen en waken over het volk. De welwillenden wonen in het kasteel dat zichtbaar is in het midden van het water, het meer zonder bodem. Dan valt het oog van Aaricia op een mooie ketting die door vier draden bijeengehouden wordt. Jadawin vertelt dat degene die de ketting met één pijl vrij kan maken, heerser zal worden van Aran. Thorgal merkt op dat niemand met één pijl vier draden kan doorsnijden. Maar Aaricia ziet wel een mogelijkheid. Ze neemt een pijl van Thorgal en maakt de ketting los op een wijze die doet denken aan de knoop van Alexander de Grote. Plotseling begint het volk te juichen en gaat Aaricia toe zingen als hun koningin. Dan komt er een schip uit het kasteel en de drie welwillenden arriveren. Aaricia wordt naar het kasteel afgevoerd. Een bewusteloze Thorgal wordt diep in het bos achtergelaten. Maar het kind van de sterren geeft niet op. Gereed voor de beproevingen uit de strip Thorgal, tekening van Rosinski Die nacht dringt hij het kasteel binnen en hoort hoe de drie welwillenden aan Jadawin opdracht geven om uit alle windstreken krijgers te laten komen. Zij moeten in een onderlinge competitie bepalen wie met Aaricia gaat huwen en koning wordt. Thorgal weet genoeg. Het lukt hem om de kamer te vinden waar Aaricia wordt vastgehouden. Maar wanneer hij haar wakker maakt herkent ze hem niet en roept om hulp. Thorgal begrijpt dat zijn vrouw iets moet zijn toegediend. Hij ontvlucht het kasteel, maar laat het er natuurlijk niet bij zitten.Enige tijd later melden zich diverse krijgers om de beproevingen te ondergaan. Het zijn drie proeven en de winnaar mag met Aaricia huwen. Natuurlijk is Thorgal een van de krijgers maar er wacht hem een lange en gevaarlijke weg. Vol met verraad en geweld en andere werelden waar heel verschillende wetten gelden.

Een prima verhaal! In het album 'Drie grijsaards in het land van Aran' (Les trois Vieillards du pays d'Aran) uit 1981 worden verschillende elementen tot een spannend avontuur samengesmeed. Het is een goede mix van wereldse elementen met fantasy. Thorgal is de rechtschapen held die moeilijkheden in verschillende werelden moet overwinnen om zijn vrouw te bevrijden uit de greep van de welwillenden. Drie mannen die zo hun eigen agenda hebben.
Het verhaal kan volkomen zelfstandig worden gelezen en heeft verder geen banden met andere verhaallijnen. In essentie lijkt het natuurlijk wel een beetje op het vorige verhaal, in die zin dat Aaricia ontvoerd is en Thorgal moeilijkheden moet overwinnen om haar te bevrijden. En ook nu zijn er geheimzinnige heersers die misbruik maken van een weerloos volk. Hoewel dit een herhaling van zetten lijkt is het geenszins storend. Gewoon een goed album.

4 De zwarte galei

Thorgal - De zwarte galei (La galère noire)

Na hun vorige avontuur hebben Thorgal en Aaricia zich gevestigd in een boerendorp. Het jonge echtpaar verwacht een kind en het vreedzame leven staat hen beiden aan. Aaricia verricht haar taken in het dorp en Thorgal helpt bij het binnenhalen van de oogst. Hij kan het prima vinden met de hoofdman van het dorp, Caleb. Thorgal spreekt zijn verlangen uit om langer in het dorp te blijven, iets waar Caleb geen bezwaar tegen heeft. Eenmaal terug in het dorp moet de wagen met de oogst worden ontladen. Een taak voor de jeugd van het dorp, onder hen de jonge Shaniah. Zij is de tienerdochter van Caleb en ze heeft duidelijk een oogje op Thorgal. Nadat de avondmaaltijd is genuttigd bemerkt Aaricia dat Thorgal weer enigszins onrustig begint te worden. Ze kent haar man goed want het sterrenkind heeft behoefte aan een rit op zijn paard. En dus vertrekt Thorgal voor een rit door de duinen. Maar op het einde van zijn rit treft Thorgal de jonge Shaniah aan in de duinen. Ze heeft op hem gewacht en biedt hem aan om samen weg te gaan. Toch wel verbaasd wijst Thorgal het aanbod van het meisje natuurlijk van de hand. Nadat zij Aaricia heeft beschimpt geeft Thorgal haar een klap in haar gezicht. Hierop steelt zij snel het paard van Thorgal en rijdt weg. Maar op haar beurt wordt ze tot staan gebracht door een vreemdeling met wit haar die haar het paard ontfrutselt en wegrijdt. Terug in het dorp vertelt Thorgal aan Aaricia over zijn ontmoeting met Shaniah. Het echtpaar bespreekt wat nu te doen. Samen besluiten ze tot een aanpak. De zwarte galei in volle vaart uit Thorgal, tekening van Rosinski Maar zover komt het niet want die ochtend verschijnen er ruiters aan de horizon. De groep wordt geleid door Ewing, jarl (graaf) aan het hof van Shardar, de machtige koning van Zarith en andere landen. Ze zijn op zoek naar de man die Shaniah die nacht heeft ontmoet. Het is nu dat de gekwetste tiener haar kans schoon ziet om Thorgal te treffen. Ze beschuldigt hem ervan op de vreemdeling te hebben gewacht en hem zijn paard te hebben gegeven. Ewing geloofd haar verhaal en Thorgal wordt, na weerstand van zijn kant, overmeesterd en meegenomen naar het schip van de zoon van Shardar. Deze Veronar is lui, vadsig en wreed. Thorgal wordt voor hem geleid en ervan beschuldigd de vreemdeling, wiens naam Galathorn is, hulp te hebben geboden. Niemand geloofd in de onschuld van Thorgal. Hij moet zien te ontsnappen van de zwarte galei van Veronar. Maar eenvoudig is dit niet en Thorgal zal hulp nodig hebben. Hulp die van verschillende kanten in aantocht is, maar of dit een zegen zal blijken te zijn?

In 1982 verscheen het vierde Thorgal album onder de titel 'De zwarte galei' (La galère noire). In het begin van het verhaal leiden Thorgal en Aaricia een rustig boerenbestaan. Maar door de jaloezie van het jonge meisje Shaniah komt hier een einde aan. Het album is de opmaat voor een langer avontuur van Thorgal. In het verhaal zijn verschillende beginpunten voor het nieuwe avontuur verwerkt. Wat is er gebeurt met Aaricia? En wie is Galathorn die de troon van Shardar kan bedreigen? Een prima scenario van Jean van Hamme met voldoende vaart en onverwachte ontwikkelingen. Het tekenwerk van Grzegorz Rosinski is wederom uitstekend, vooral zijn weergave van de verschillende schepen vind ik zeer goed. Ook brengt hij met lichte en donkere kleuren precies de juiste sfeer in het verhaal.

5 De schaduwen voorbij

Thorgal - De schaduwen voorbij (Au-delà des ombres)

Een man zoekt zijn weg door een mistroostige, middeleeuws aandoende, stad. Uiteindelijk gaat hij een herberg binnen en informeert naar de verblijfplaats van een dappere ridder uit het noorden, Thorgal Aegirsson geheten. Zijn vraag doet hoongelach opklinken in de herberg. Op dat moment betreedt een havenloos geklede en onverzorgde man de herberg. De man wordt gevolgd door een jong meisje. De oude man kan zijn oren niet geloven wanneer hij hoort dat dit Thorgal Aegirsson is. Het meisje dat hem vergezelt is Shaniah, die verantwoordelijk is voor zijn rampspoed. Thorgal is volkomen onverschillig voor de wereld om hem heen en Shaniah bedelt hun eten bijeen. De twee nemen plaats bij de oude man. Om zich ervan te overtuigen dat de vagebond echt Thorgal is opent de oude man het shirt van de man uit het noorden. En hier treft hij inderdaad de sleutel van de twee werelden. Maar het is deze sleutel die direct voor problemen zorgt. Nadat een andere man Votiak genaamd de sleutel pakt, verdwijnt hij in het niets. Hierop moeten de drie halsoverkop de herberg verlaten. Ze rennen door de stad achtervolgt door een woedende meute. Maar een man met een koets stelt het drietal in staat om de stad ongeschonden te verlaten. Thorgal en Shaniah, tekening van Rosinski Eenmaal in veiligheid verneemt Shaniah dat de oude man Wargan heet en dat hij in dienst is bij de koetsier. Shaniah heeft de koetsier eerder ontmoet. Het is Galathorn.
Hij vertelt aan Shaniah dat hij de echte erfgenaam is van de troon van Brek Zarith. En de reden dat hij Thorgal is komen zoeken is dat hij van Thorgal verwacht dat deze hem helpt om Brek Zarith te veroveren. Een hysterisch lachende Shaniah wijst op de volkomen apathische staat van Thorgal. Mooie hulp! Maar Wargan vermoedt dat een grote schok ervoor kan zorgen dat Thorgal weer acht gaat slaan op zijn omgeving. In een waterput ziet Thorgal het gezicht van zijn dode vrouw Aaricia. Volgens Wargan betekent dit dat Aaricia nog leeft. Shaniah weigert dit te geloven, maar Galathorn bevestigt de opmerking van Wargan. Aaricia leeft nog, maar niet lang meer. Zij bevindt zich in aan het hof in Brek Zarith. Nadat zij in de zee is gevallen is zij opgepikt door een schip van zijn neef Shardar. Deze bracht Aaricia naar het hof. Nadat ze bevallen was van haar kind verslechterde haar toestand. Er lijkt niets te ondernemen te zijn. Maar toch vermoedt Wargan dat Thorgal, als enige, iets aan de toestand kan veranderen. Maar daartoe moet hij een reis maken. Een reis voorbij de tweede wereld. Verder dan daar, tot aan de dood zelf. Een ontwaakte Thorgal aanvaardt de reis en begint hier alleen aan. Maar dit duurt niet lang. Al snel hoort hij het geschreeuw van Shaniah. Het meisje volgt ook nu Thorgal, de man van wie ze houdt. Samen beginnen ze aan een fabelachtige, maar levensgevaarlijke reis. Hun eindbestemming is zo onherbergzaam dat zelfs de goden deze niet durven te betreden. Zij de twee stervelingen wel opgewassen tegen de dodelijke gevaren die hen bedreigen?

Het album 'De schaduwen voorbij' (Au-delà des ombres) vormt het middengedeelte van wat een drieluik zou worden over Brek Zarith. Het is een zeldzaam mooi verhaal geworden. Leven en dood, de zinvolheid of juist de zinloosheid ervan staat centraal in deze vertelling. De levensdraden (voorgesteld als steeds verder gesponnen draden) waarbij het afsnijden iemands leven zal doen eindigen, is een bekend gegeven uit de Griekse mythologie wat door Jean Van Hamme op ingenieuze wijze in het scenario is gebracht en fantastisch in beeld is gebracht door Grzegorz Rosinski. De reis van het tweetal voert hen voorbij het hiernamaals, waarbij zij verlokkingen op hun pad vinden. Maar in verhaal is ook boetedoening, liefde en opoffering verwerkt. Het is zeer terecht dat dit album in 1983 de Prix Saint-Michel kreeg.

6 De val van Brek Zarith

Thorgal - De val van Brek Zarith (La chute de Brek Zarith)

Een statig kasteel omgeven door mist. Op het grote plateau voor het kasteel, waar men de zee kan overzien, is het een drukte van jewelste. Shardar, heerser over Brek Zarith, wil weten of een mens kan vliegen. Hij heeft baron Zorn aangewezen als vrijwilliger. Gekleed in een vogelpak wordt de ongelukkige gedwongen de gapende diepte in te springen. Zijn dood tegemoet. Weldra wordt hij gevolgd door de man die meende dat het plan zou slagen. Hierop trekt Shardar zich terug in zijn kasteel. In de onderste regionen van dit bouwwerk wacht een ander experiment. Een die veel meer zijn aandacht heeft. Hier ligt een jong kind. Dit kind is Jolan, de zoon van Aaricia en Thorgal. Shandar gebruikt de jongen als medium om beelden op te roepen van zijn vijanden. Zo ziet hij de aanstaande aankomst van een vloot vikingen onder leiding van Jorund de stier. Over land komt zijn neef Galathorn met een groep vikingen. Zijn neef wil zijn troon terug. Maar dit is niet de grootste dreiging voor Shandar. De grootste dreiging komt ook over land, maar is alleen. Shandar weet niet wie het is en hoe kan het dat deze ene man de grootste bedreiging vormt? Die ene man is Thorgal. Maar voordat hij zijn doel bereikt zijn de schepen van de vikingen aan de einder waar te nemen. Onbeholpen en gedreven door goudzucht weigert Jorund op Galathorn te wachten en wil op klaarlichte dag het kasteel vanuit zee aanvallen. Een fatale vergissing. Shandar gebruikt het idee van Archimedes over de weerkaatsing van zonlicht in holle spiegels. Binnen de kortste keren staan de schepen in brand en is het gevaar afgewend. Shandar wil weten of een mens kan vliegen uit de strip Thorgal, tekening van Rosinski Die nacht lukt het Thorgal wel om het kasteel in alle stilte binnen te dringen. Hij sluipt door het bolwerk. Met enig fortuin vindt hij Aaricia, maar deze weigert te vertrekken zonder hun zoon Jolan. Het is nu dat Thorgal verneemt dat hij een zoon heeft. In haar bezorgdheid slaat Aaricia haar man bewusteloos. Wanneer Thorgal weer bijkomt, is de dag aangebroken. Maar alle mensen in het kasteel zijn dood of stervende. Ook Galathorn en Jorund en hun mannen arriveren. Shandar heeft zijn mensen vergiftigd. Maar wat is er van Aaricia en Jolan geworden? Zij en Shandar bevinden zich niet onder de doden. Waar zijn ze gebleven en wat is Shandar van plan?

Het album 'De val van Brek Zarith' (La chute de Brek Zarith) is het sluitstuk van het drieluik. Het verhaal markeert natuurlijk de hereniging van Thorgal en zijn gezin. Het is de eerste keer dat hij zijn zoon Jolan ziet. Een kind met bijzondere gaven, hoewel zijn ouders hiervan nog niet op de hoogte zijn. De sfeer in het verhaal is veel aardser dan het vorige deel. Vanuit de tekst zou zeker het eerste deel van dit album in de vroege middeleeuwen kunnen spelen. Een kasteel, een despoot als heerser, aanvallen van vikingvloten, edelen. Dit alles past prima in dat tijdperk. Natuurlijk is er de bijzondere gaven van Jolan, maar de fantasy begint pas in het tweede deel echt door te sijpelen. Het tekenwerk verenigt deze beide basiscomponenten van de Thorgal strip ditmaal vanaf het begin. Wat dat betreft heeft Rosinski ditmaal meer invloed op de sfeer van het totale verhaal. De strip ontwikkelde zich stromachtig en amuseert van begin tot eind.

7 Het sterrenkind

Thorgal - Het sterrenkind (L'enfant des étoiles)

In 1984 verscheen het zevende deel van de Thorgal serie. Het album maakt geen deel uit van het lopende verhaal, maar gaat terug naar de jeugd van Thorgal. In dit deel zijn drie verhalen opgenomen.

De verloren drakkar
Honderdtwintig vikingen vertrokken met hun drakkar op zoek naar avontuur en buit. Maar het leek geen gelukkige reis te worden. Vele lieten het leven. Slechts vijftien van hen waren nog in leven terwijl hun schip in een zware storm terecht kwam. En de reis had niets opgeleverd, geen buit, geen nieuwe landen. De overgebleven vikingen zochten een reden voor de mislukking. Iemand moest de schuld hebben. En al snel werd er gewezen naar de leider van de expeditie, Leif Haraldson. Gandalf de Gek wees hem aan en de priester-tovenaar mompelde dat er een speciaal offer nodig was om de goden gunstig te stemmen. Een mensenoffer. Leif probeerde de gemoederen tot bedaren te brengen, maar zonder succes. Het leek er op dat zij van hun leider het ultieme zouden eisen. Maar de storm nam alleen in hevigheid toe toen de vikingen woord bij daad wilde voegen. Toen verscheen in de verte een licht. Daar zouden de vikingen heen varen. Blijkbaar wilde de goden toch niet de dood van Leif. Maar het lichtschijnsel zou een onverwachte vondst inhouden.

Het metaal dat niet bestaat
Op een dag daagde de slang Nidhogg Ivaldir, de vader van alle dwergen, uit voor een partij dammen. De inzet was de naam van de verliezer. De slang won. Een jonge Thorgal, tekening van Rosinski De vader van de dwergen vroeg om een mogelijkheid om zijn naam terug te krijgen. Hij probeerde de slang te verleiden met de edelste metalen, een schat, een bijzonder voorwerp met bijzondere krachten. Maar dit alles interesseerde de slang niet. Toch bood hij een kans. Hij wilde dat er een juweel voor hem werd gemaakt van het metaal dat niet bestaat. De dwerg kreeg 1000 jaar de tijd om het juweel te vervaardigen. Omdat geen van de dwergen wist welk metaal de slang bedoelde, ging de dapperste van hen op een lange reis. Tjahzi, zo heette de dwerg, doorzocht 999 jaar lang de aarde. Op zoek naar het gewenste metaal. Maar zonder resultaat. Maar dan ontmoet hij een dapper jongentje. Een mensenkind met een heel bijzonder amulet.

De talisman
De regen klettert neer op de jonge viking in het woud. De jongen zoekt beschutting in een bosje tegen het noodweer. Hij valt in slaap en wanneer hij weer wakker wordt merkt Thorgal dat het weer is opgeklaard. Hij zet zijn jacht voort, maar komt dan bij het verbrande woud. Dan denkt hij aan de woorden van de tovenaar-priester. Wanneer hij een bepaalde route volgt komt hij bij een plaats waar hij antwoorden zal vinden op zijn vragen. Is het een fabeltje of schuilt er waarheid in de woorden?

Het album 'Het sterrenkind' (L'enfant des étoiles) geeft een aantal antwoorden over de jeugd van Thorgal en waar hij nu echt vandaan komt. De drie verhalen hebben ieder een aparte sfeer. Het eerste verhaal is nog redelijk neutraal in die zin dat het vertelt hoe Thorgal bij de vikingen kwam, zonder echte fantasy invloeden. Het tweede verhaal leest als een modern sprookje. Dwergen, reuzen, sprekende slangen, gevaar en een dapper jongetje. Het laatste verhaal is weer meer in de lijn van de eerste vertelling. Maar ditmaal zitten er science fiction elementen in het verhaal. Door het lezen hiervan krijg je meer achtergronden bij het tweede deel uit de reeks en vertelt tevens hoe Thorgal gescheiden raakte van zijn ouders. En dit brengt je weer terug naar het eerste verhaal. Een heel leuk album waardoor je het personage van Thorgal beter leert kennen. Absoluut lezen.

8 Alinoë

Thorgal - Alinoë

Na hun belevenissen in Brek Zarith zijn Thorgal, Aaricia en hun zoontje Jolan terechtgekomen op een onbewoond eiland. De twee jonge ouders willen een grote afstand tussen henzelf en de rest van de wereld. Ook omdat zij ergens wel beseffen dat er een kans is dat Jolan meer is dan een gewoon kind. Een aantal jaren zijn voorbij gegaan. Het gezin woont nu teruggetrokken van de overige wereld op hun eiland. Omdat de winter er aan zit te komen, gaat Thorgal naar het vasteland om voorraden in te slaan. Maar nog voordat hij vertrekt ziet hij Jolan op het strand zitten. Het jongetje maakt vreemde tekens in het zand. Tekens die zomaar in zijn hoofd op lijken te komen. En natuurlijk leven er in het hoofd van Jolan vragen. Waarom leven ze op een afgelegen eiland? Maar nog belangrijker, hij mist het gezelschap van andere kinderen. Wanneer Thorgal is weggevaren overlaadt hij Aaricia met vragen. Vragen waarop Aaricia hem nu nog het antwoord niet wil geven. Antwoorden die zij soms zelf ook niet heeft. Hoewel Thorgal en Aaricia bewust gekozen hebben voor de eenzaamheid van het eiland, is dit een keuze waar hun opgroeiend kind mee worstelt. Hij voelt zich eenzaam en ook de vriendschap van de hond Muff kan daar niets aan veranderen. De dag na het vertrek van Thorgal vindt Aaricia haar zoon aan het strand. Hij vist. En de opbrengst is goed. Alles lijkt in orde totdat het oog van Aaricia valt op een armband die Jolan opeens om heeft. Een armband die zij nog nooit gezien heeft. Aaricia en Jolan uit de strip Thorgal, tekening van Rosinski Wanneer zij vraagt hoe hij aan de armband komt antwoord haar zoon dat hij deze gekregen heeft. Gekregen van Alinoë, een jongen die hij vanochtend ontmoet heeft en waarmee hij grote pret heeft gehad. Geschrokken keert Aaricia direct terug naar hun hut, samen met Jolan. Een jongen op het eiland! Dat moet betekenen dat er andere mensen zijn aangekomen. Maar nog voordat zij de hut verlaten heeft om een onderzoek in te stellen vertelt Jolan dat hij de armband op het strand heeft gevonden. Alinoë heeft hij verzonnen omdat hij zo graag een vriendje wil hebben. Maar wanneer Jolan vervolgens alleen wil gaan zwemmen vertrouwd Aaricia de zaak niet. Samen met Muff loopt ze naar de plek waar haar zoon gewoonlijk gaat zwemmen. Zij treft hem aan in het gezelschap van een bleke jongen met groen haar, precies zoals Jolan Alinoë had beschreven. Het is het begin van een ongewoon avontuur en een ontdekkingsreis.

In het album 'Alinoë' staan Aaricia en Jolan centraal. Door het verhaal maak je als lezer beter kennis met de vrouw en zoon van Thorgal. Hoewel Aaricia ook in de vorige albums voorkwam, bleef haar rol altijd enigszins beperkt. Daar is nu geen sprake meer van. Ook de jonge Jolan treedt nu voor het voetlicht. Een bijzondere jongen met gaven. Door het scenario volledig om hen heen te bouwen worden de personages versterkt en verbreed. Het was een uitstekend idee van Van Hamme en Rosinski om dit verhaal hiervoor te gebruiken.

9 De boogschutters

Thorgal - De boogschutters (Les archers)

In het nachtelijke duister wacht een man onderaan een toren. Naast hem liggen twee lichamen. Dan verschijnt er een silhouet in het enige verlichte raam van de toren. Na kort signaal springt deze persoon naar beneden om te worden opgevangen door de man. De persoon die naar beneden sprong was een vrouw en lachend toont ze haar kameraad een medaillon. Snel verlaat het tweetal de plek waar ze zijn maar ze worden op hun vlucht uit het dorp gezien. Alarm wordt geslagen. Maar het tweetal bijt van zich af en doden een aantal dorpelingen. De twee dieven ontkomen in de nacht met hun buit, de bloedsteen van Kerridwen. Diezelfde nacht. Op zee vaart een kleine boot door de golven. De man aan boord is Thorgal die onderweg is met voorraden naar het eiland waar hij met zijn gezin woont. Maar door de storm is hij uit koers geslagen en nu voert hij een eenzaam gevecht met de golven. Maar dan duikt uit het duister een ander schip op. Het komt in botsing met de kleine boot van Thorgal. Deze laatste slaat overboord en zijn boot zinkt. Maar de persoon aan boord van het andere schip werpt hem een touw toe. En zo maakt Thorgal kennis met Tjall de vurige. Gezamenlijk gaan ze verder. De bestemming is het huis van de oom van Tjall. Een man genaamd Arghun Boomvoet. Maar ze redden het niet veilig tot aan land. Ook het scheepje van Tjall vergaat. Gelukkig zijn ze wel vlakbij en bereiken ze min of meer ongedeerd de woning van de oom van Tjall. Thorgal in gevecht met Kriss van Valnor, tekening van Rosinski Boomvoet, zoals hij genoemd wil worden, is een wapensmid. Gespecialiseerd in bogen en pijlen. Tjall vertelt dat de vorst van Umbrië, een rijk dertig mijl verder, een wedstrijd organiseert. De winnaar krijgt een prijs van honderd zilvermarken. Tjall en Boomvoet gaan deelnemen aan de wedstrijd. Maar Thorgal heeft heel andere problemen. Met het zinken van zijn boot is hij ook al zijn bezittingen kwijtgeraakt. Hij heeft geen mogelijkheid om naar huis te reizen. Maar het gesprek wordt onderbroken. Er zijn twee klanten. Het zijn Kriss van Valnor en Sigwald de Verbrande. Volgens Boomvoet een paar boeven. En daar heeft hij gelijk in. Dit is het tweetal dat de bloedsteen van Kerridwen heeft gestolen. Omdat ook zij deel gaan nemen aan de wedstrijd komen ze pijlen kopen bij Boomvoet. Nadat Kriss en Sigwald weer zijn vertrokken vergezeld Thorgal Boomvoet en Tjall naar de wedstrijd. Onderweg zien zij vier mannen. Een van hen draagt het medaillon dat Kriss om haar nek had. Omdat Tjall nogal onder de indruk was van het meisje volgen ze het viertal. Wanneer de nacht gevallen is gaan ze een reddingspoging ondernemen. Hier lopen zij Sigwald tegen het lijf. De reddingspoging lukt, hoewel deze bloediger afloopt dan Thorgal had gewild. Bij de redding van Kriss is Sigwald gewond geraakt. En dus heeft de jonge boogschutter een nieuwe partner nodig voor het toernooi. Ze denkt eerst aan Tjall, maar het is uiteindelijk Thorgal met wie ze de wedstrijd ingaat. Het tweetal is alleen bepaald geen vrienden van elkaar. En dat terwijl de wedstrijd gevaarlijker is dan vooraf werd aangenomen.

In 1985 verscheen 'De boogschutters' (Les archers). Dit album uit de Thorgall reeks won de prijs van het Grote Publiek op de 17de strip conventie in Parijs in het jaar dat het verscheen. Daarnaast werd het in 1985 ook bekroond met de persprijs op het Festival van Durbuy. Om verschillende redenen is het een gedenkwaardig album uit de serie. Niet alleen heeft het veel prijzen in de wacht gesleept, maar in dit deel is ook de introductie van Kriss van Valnor te zien. Deze tegenstreefster van Thorgal, met wie hij incidenteel zal samenwerken, drukt zeker ook haar stempel in latere verhalen op de reeks. Ook het verschijnen van Tjall en Boomvoet in de verhaallijn gebeurt in dit album. Het verhaal zelf heeft natuurlijk ook het nodige te bieden. De gedwongen samenwerking tussen Thorgal en Kriss, de wedstrijd waarbij Thorgal ineens Tjall en Boomvoet als tegenstanders heeft. En de wraak voor de diefstal van de bloedsteen. Een geweldig album met zeer interessante personages en een mooie verhaallijn. Terechte winnaar van de prijzen lijkt mij zo.

10 Het land Qâ

Thorgal - Het land Qâ (Le pays Qâ)

Op het eiland waar Thorgal, Aaricia en Jolan wonen is de winter ingevallen. Maar het gezin is niet alleen. Tjall en Boomvoet (zie het vorige avontuur) zijn bij het jonge gezin. Nadat zij het toernooi hadden doorstaan heeft Thorgal zijn beide vrienden uitgenodigd op het eiland. En terwijl Tjall samen met Thorgal de woning van het gezin herstelt, probeert Boomvoet de jonge Jolan te leren boogschieten. Het is een vredige periode. Maat hier gaat een einde aankomen. Een groep mannen is op het eiland aangekomen en bewegen zich behoedzaam door de sneeuw. Zodra zij de stemmen van Jolan en Boomvoet horen houden ze halt. Terwijl Boomvoet en de zoon van Thorgal en Aaricia op zoek zijn naar de mis geschoten pijlen, vindt Jolan zijn hond Muff bewusteloos. Voordat hij en Boomvoet beseffen wat er gebeurd vallen de onbekende mannen aan. Jolan roept om zijn vader. Een schreeuw die gehoord wordt door Tjall die door Aaricia is gevraagd om het tweetal te gaan halen. Hij ziet nog net hoe de mannen Boomvoet en Jolan aan boord van een schip brengen en wegvaren. Direct gaat hij terug en alarmeert Thorgal. Maar het bootje van Thorgal is door de onbekende mannen tot zinken gebracht. Van een achtervolging kan geen sprake zijn. Aaricia redt het leven van Kriss uit de strip Thorgal, tekening van Rosinski Wanneer zij onverrichter zake terug lopen naar het huis van het gezin vragen zij zich hardop af wat de bedoeling kan zijn van de ontvoering. Het antwoord laat niet lang op zich wachten. In het huis wacht een bekende van Thorgal en Tjall. Het is Kriss van Valnor. Zij zit achter de ontvoering van Jolan en Boomvoet. De huurlinge heeft een bijzonder gevaarlijke opdracht aanvaard. Een opdracht die haar, bij succes, onmetelijk rijk zal maken. Maar ook een opdracht die zij niet alleen kan uitvoeren. Als ze een kans op succes wil hebben moet ze de hulp hebben van de beste vechter die ze kan verzinnen. En ze kwam maar op één naam. Die van Thorgal. Jolan en Boomvoet zijn haar gevangenen en er zal hen niets overkomen, tenminste zolang Thorgal en Tjall haar orders uitvoeren. Thorgal ziet al snel in dat hij geen keuze heeft, maar Aaricia is daar niet zo zeker van. En hoewel het jonge stel die nacht ruzie maakt is ook Aaricia de volgende ochtend gereed om deel te nemen aan het avontuur waar Kriss van Valnor hen in zal gaan storten. Hoewel Kriss er eerst niets van wil weten dat Aaricia meegaat, lukt het de jonge vikingvrouw om haar te overtuigen. En een vreemd avontuur zal het zeker gaan worden. Want het schip waarmee de reis een aanvang neemt vaart niet over de golven, maar door de lucht. En zo begint de reis naar het Land Qâ. Een land waar door het verschijnen van een god genaamd Ogotaï het volk van de Chaams een oorlogszuchtig bewind hebben ingesteld. Een bewind waar het volk Xinjin zich tegen verzet onder leiding van hun vleesgeworden god Tanatloc. Het land Qâ gelegen in de dichte jungles aan de overkant van de oceaan waar Thorgal met beelden wordt geconfronteerd die bij hem de sluimer van een herinnering oproept.

Met 'Het land Qâ' (Le pays Qâ) werd in 1986 begonnen met een nieuwe verhaallijn. Ditmaal combineert Jean van Hamme in zijn scenario elementen van de Maya's, die in het zuiden van Mexico en noordelijk Centraal-Amerika vele eeuwen gelden de bovenliggende cultuur waren, met sciencefiction elementen. Deze heerschappij kwam overigens definitief tot een einde toen de Spaanse veroveraars voet aan wal zetten. Ook de rituelen die in het verhaal zijn opgenomen zijn ontleent aan deze culturen. Het beeld van de hoofdstad waar Ogotaï hof houdt doet mij denken aan de oude stad Teotihuacan in Mexico. De stenen stad in de woestijn waar Boomvoet en Jolan daarentegen belanden lijkt op die van het Pueblo volk (ook wel Anasazi genaamd) die onder meer leefden in het huidige New Mexico. Toen de Maya cultuur op haar einde liep begon de opkomst van de Pueblo volkeren. Maar Jean van Hamme combineert deze periodes uit de geschiedenis van Amerika op een handige manier en laat daarmee een interessant avontuur een aanvang nemen, waarbij ook de eerste hints worden gegeven dat het verleden van Thorgal een rol zal gaan spelen. Het tekenwerk van Rosinski kan natuurlijk niet genoeg geroemd worden. Ook nu zorgt zijn tekenstijl voor de nodige dynamiek in het verhaal. Zijn weergave van de oude culturen uit Amerika is uitstekend. Het blijft een schitterende serie.