11 De ogen van Tanatloc

Thorgal - De ogen van Tanatloc (Les yeux de Tanatloc)

In de stilte van de woestijn klinkt plots de stem van een kind door. Het is de stem van Jolan. Samen met Boomvoet is hij vertrokken uit het dorp waar zij gevangen werden gehouden. Maar de man die hen ontvangen had, Variay, had niet gelogen. Boeien waren niet nodig om hen in het dorp te houden. De woestijn met zijn verzengende hitte en verschroeiende droogte vormt een ontsnapbare gevangenis op zichzelf. Maar deze waarheid moeten Jolan en vooral Boomvoet voor zichzelf ondervinden. Gieren cirkelen al door de lucht. De hond van Jolan, Muff, ligt uitgeput onder een cactus, hopend op enige verlichting. Met zijn laatste krachtsinspanning roept Jolan zijn vader en moeder aan en vraagt om hulp. Op het moment dat de jongen het bewustzijn verliest doorkruisen zijn ouders een schijnbaar ondoordringbare jungle. Thorgal en Jolan, nog altijd in het gezelschap van Kriss van Valnor en Tjall, ploegen zich een weg door de dichte begroeiing. Zij proberen om de weg naar Mayaxatl te vinden. Want het is daar dat de tegenhanger van Tanatloc zich bevindt. Deze stad vormt het centrum van de macht van het volk der Chaams en hun mysterieuze leider Ogotai. Een man die als een god op aarde wordt gezien door de Chaams en die ieder bevel van deze wrede heerser opvolgen. Maar de weg is moeizaam en onzeker. Tanatloc en Variay uit de strip Thorgal, tekening van Rosinski En hoewel Boomvoet en Jolan het onderpand vormen voor Kriss van Valnor zodat Thorgal en Tjall gedwongen zijn om haar te volgen, lopen de gegijzelden geen echt gevaar. Op hun vluchtpoging heeft Variay hen van een afstand laten volgen. Het tweetal ontwaakt dan ook weer terug in het dorp van Variay. Nu is het duidelijk dat ontsnappen onmogelijk is en Boomvoet geeft zich dan ook, eerst met tegenzin, gewonnen en maakt er het beste van. Maar Jolan is somber. Dan wordt de jongen bij Tanatloc geroepen. Deze god voor de Xinjins is stervende, maar toont een grote interesse in Jolan. En niet zonder redenen. Er is een speciale band tussen de oude man en de jongen. Een band die niemand vooraf had kunnen bevroeden. Ondertussen doorstaat het viertal in de jungle de nodige ontberingen. En loyaliteit is nooit het sterkste punt van Kriss van Valnor geweest. Wanneer Thorgal door een onbekende koorts geveld wordt, verleidt zij Tjall en de jongeman volgt haar gedwee. Maar er zijn meer krachten tussen hemel en aarde. Thorgal leek te gaan sterven, maar er zijn vereende krachten die dit verhinderen. En dus naderen zij langzaam hun doel. Maar dan wacht hen nog de moeilijkste opgave.

In 1986 verscheen het 11de deel uit deze serie onder de titel 'De ogen van Tanatloc' (Les yeux de Tanatloc). Van Hamme en Rosinski slagen er ook nu in een uitstekend verhaal af te leveren. De nadruk ligt niet op actie, maar op de dialoog. Jolan staat aan het begin van zijn eigen ontdekkingsreis, een reis naar wie hij echt is. En vooral wat hij is, de zoon van een sterrenkind. Ook de personages van Aarica, Kriss en Tjall worden verder verdiept. Hun specifieke karaktertrekken komen sterk aan het licht. Kriss van Valnor, op geld belust, gewetenloos, compromisloos en onbetrouwbaar. Tjall, een weifelende jongeman die heen en weer geslingerd wordt tussen zijn gevoelens. Gevoelens van loyaliteit en trouw aan Thorgal en Aarica, maar ook gevoelens van lust en begeerte voor Kriss. Aarica, sterk en vastberaden. Geen moment twijfelt zij er aan om van de zijde van de zieke Thorgal te wijken. Het personage van Thorgal hoefde niet veel belicht te worden. De vorige albums hebben zijn karakter al gedefinieerd. Zo lezend zou de indruk kunnen ontstaan dat het verhaal niet boeit, maar niets is minder waar. Jean van Hamme slaagt er uitstekend in om het verhaal een spanning en dynamiek mee te geven. Dat het uitstekende tekenwerk van Grzegorz Rosinski hier eveneens, in gelijke mate, debet aan is behoeft geen betoog. Op een geweldige manier brengt hij de jungle van Midden-Amerika tot leven. Zijn schilderingen zijn echt een lust voor het oog. Wat een geweldige serie is dit toch.

12 De stad van de verloren god

Thorgal - De stad van de verloren god (La cité du dieu perdu)

Thorgal, Aarica en Tjall zijn door Kriss van Valnor gedwongen om haar te volgen op het avontuur in het verre land Qa. Boomvoet en Jolan worden door de Xinjings als gijzelaar vastgehouden zodat het drietal de opdracht uitvoert. De opdracht bestaat er uit dat zij de toverhelm van Ogotai moeten veroveren. Om dit te bewerkstelligen moet het viertal de stad Mayaxatl bereiken. Een zware tocht door de jungle van het verboden gebied, dat bewaakt wordt door het beeld van de godin zonder naam, wacht hen. Ondertussen verblijven Boomvoet en Jolan bij de Xinjings. Vooral de zoon van Thorgal en Aarica trekt de aandacht van Tanatloc, de oude beschermgod van de Xinjings. Jolan bezit bijzondere gaven en wanneer Tanatloc sterft wordt Jolan de nieuwe god van de Xinjins onder de naam Hurukan. Na het voltooien van de moeizame tocht hebben Thorgal, Aarica, Tjall en Kriss intussen Mayaxatl, de stad van de verloren god, bereikt. En terwijl zij vanaf de rand van de jungle naar de stad kijken vindt er in de bebouwing een gruwelijke ceremonie plaats. Omdat zij zich hebben verzet tegen het bewind van Ogotai worden vijf mannen voor de krokodillen gegooid die hun slachtoffers levend verscheuren. Het is duidelijk dat het krijgsvolk van Ogotai zich opmaakt om de beslissende slag toe te dienen aan de Xinjins. Nadat de dag voorbij is en de avond is gevallen, begeeft een persoon zich uit het paleis van Ogotai en daalt af naar de rondom gelegen stad. De man draagt een kap over zijn hoofd en in de kelder van een eet- en drinkgelegenheid ontmoet hij Kriss van Valnor en Thorgal. Thorgal in gevecht met zijn vader Varth, tekening van Rosinski De bezoeker blijkt Hog te heten. Hij is de opperbevelhebber van de vliegende eskaders van Mayaxatl. Zoals Kriss terecht opmerkt, een vreemde bondgenoot om te hebben. Toch is Hog niet de enige Chaam die het juk van Ogotai af wil werpen. Maar hij wijst er direct op dat het niet eenvoudig zal worden. Naast de priesters is vooral Nazca, de chef van de zwarte gard, een gevaarlijke tegenstander. Hij heeft overal spionnen. En dan is er natuurlijk nog Ogotai zelf. Hog vertelt dat hij met eigen ogen heeft gezien dat Ogotai wonderen verrichtte. En, zo vervolgt de opperbevelhebber, Ogotai is geen gewone drenkeling. Toen hij aan de Chaams verscheen vertelde hij dat hij van de sterren kwam in een vliegend schip. Iets wat de Chaams geloven. Vooral de opmerking dat Ogotai van de sterren komt trekt de aandacht van Thorgal. Hij is immers zelf een sterrenkind. Maar Hog heeft nog een verrassing. De echte opdracht is niet het stelen van de toverhelm. Kriss en Thorgal zijn hier om Ogotai te doden. Natuurlijk heeft Kriss, tegen bijbetaling, hier geen probleem mee. Maar Thorgal peinst er niet over om een moord te begaan. Hij scheidt zich dan ook af van het gezelschap en ontsnapt bijna aan de mannen van Hog. Ook Aarica en Tjall worden gevangen genomen. Maar de jongeman met de boog weet te ontsnappen. Hoewel ze haar medegenoten heeft uitgeleverd denkt Kriss van Valnor dat zij de opdracht kan uitvoeren. Maar er staan haar en de anderen nog de nodige verrassingen te wachten. Voor Thorgal niet in het minst.

In 1987 verscheen het 12de deel onder de titel 'De stad van de verloren god' (La cité du dieu perdu). Jean van Hamme grijpt in dit deel terug op de voorgeschiedenis van Thorgal zoals die al eerder in de reeks naar voren was gekomen. Thorgal kruist het pad van Varth, een van de mensen aan boord van het ruimteschip dat naar aarde kwam. En de vader van Thorgal. De confrontatie tussen beide is dramatisch. Zoals het lot van Kriss onverwacht is. Ook het einde van Tjall is niet wat je vooraf zou verwachtten en eigenlijk denk je dat er ook nu een ontsnapping ergens in het verhaal verwerkt zit. Dit deel heeft actie, drama, spanning en is een echte pageturner. Wederom weten de makers sterk uit te pakken met een verrassend deel.

13 Tussen aarde en licht

Thorgal - Tussen aarde en licht (Entre terre et lumière)

De zon beschijnt de vallei waar het dorp van de Xinjin gevestigd zijn. De rivier stroomt langs het dorp, kinderen spelen in het water. Het is een vreedzaam, wellicht alledaags tafereel. In het dorp zijn inmiddels ook Thorgal, Aaricia en Kris van Valnor aangekomen. Thorgal en Aaricia lopen langs het water. Zij zijn op krachten gekomen na het laatste, indringende avontuur. Maar Thorgal vindt dat hun verblijf lang genoeg geduurd heeft. Hij wil terug naar hun eiland en hij maakt zich zorgen. Omdat Aaricia niet begrijpt wat hem bezighoudt, legt Thorgal uit dat hij zich zorgen maakt over de invloed van de Xinjing op hun zoon Jolan. Hij is tot erfgenaam gemaakt van Tanatloc en draagt in het dorp nu de naam Hurukan. De naam betekent "hij die ziet" en de jongen wordt gezien als een levende god. Dat Thorgal zich zorgen maakt is maar al te juist. Jolan is zichzelf ook gaan zien als Hurukan, maar dit beeld wordt vooral gevoed door een Xinjing met de naam Dèbac. De ouders van de jongen zijn bang dat het moeilijk wordt om hun zoon mee terug te nemen naar hun eiland. Een terechte zorg want Dèbac wil Jolan in het dorp houden. Maar Thorgal en Aaricia treffen in het dorp niet alleen hun zoon. Ook de oude Boomvoet vinden zij hier natuurlijk weer terug. Kriss van Valnor ontvoerd Jolan uit de strip Thorgal, tekening van Rosinski De wapenmaker heeft een speciale boog gemaakt voor Thorgal, een moeilijk te hanteren boog maar wel een met een groot bereik. Samen met Thorgal bespreekt hij het lot van Tjall. De oude man heeft inmiddels de waarheid over zijn lot gehoord van Kris van Valnor. Deze huurlinge is niet ongeschonden teruggekomen uit de strijd. Het goud waar zij zo naar verlangde heeft zij nu, maar Ogotai heeft haar jeugd afgepakt (zie het vorige album). De volgende dag bespreekt Thorgal zijn toekomstige plannen met Variay terwijl zij kijken naar een van de gestrande luchtschepen. Deze vliegen niet meer legt Variay uit. Alleen Tanatloc kende het geheim waardoor de schepen vlogen. Omdat Thorgal hoe dan ook wil vertrekken bespreekt hij met Variay de mogelijkheid om een zeeschip te gaan bouwen aan de kust. Maar terwijl beide mannen al pratend terug lopen wordt er een aanslag gepleegd op Thorgal. Variay redt hem op tijd en Thorgal kan de dader, die gedrogeerd is, vangen. Variay stelt voor dat hun krijgsheer Maloc de dader gaat ondervragen wanneer deze zijn zinnen weer terug heeft. De zorgen die Thorgal heeft over hun zoon blijken niet overdreven te zijn. Jolan wil niet terug, sterker nog, hij probeert de baas te spelen over Thorgal. Maar deze corrigeert de jongen op de ouderwetse manier. Maar dit is niet de enige oppositie. Dèbac maakt duidelijk dat Jolan moet blijven. Dat komt Maloc binnen. De dader van de aanslag heeft gepraat en zijn opdrachtgever is Variay. Deze uitkomst schokt Thorgal en zijn gezelschap. Maar er is sprake van vuil spel. Diezelfde avond laat Dèbac de ouders van Jolan en Boomvoet gevangen nemen. samen met Variay worden zij overgebracht naar de dodelijke val die de muil van de zon wordt genoemd en achtergelaten om te sterven. Daarna versterkt hij zijn grip op Jolan. Samen met Maloc wil hij de absolute macht verwerven en Joaln wordt het instrument. Maar er zijn toch nog mensen die, onverwacht, roet in het eten gaan gooien. Een van hen heet Kris van Valnor.

In 1988 kwam 'Tussen aarde en licht' (Entre terre et lumière) van de persen gerold. Het dertiende album uit de Thorgal serie markeert het einde van de avonturen aan de overzijde van de Atlantische oceaan. Centraal thema's zijn intrige, verraad, machtswellust en goudlust. Er is nog maar koud een einde gemaakt aan de plannen van de ene dictator, of de volgende staat al weer op. Een beeld dat door de eeuwen heen naar voren is gekomen en helaas nog steeds actueel is. In dit deel wordt ook afscheid genomen van Boomvoet. Throgal, Aaricia en Jolan gaan nieuwe avonturen tegemoet in een ongewisse wereld. Maar wat wordt er van Kris van Valnor? Na het einde van dit deel blijft deze vraag toch wel hangen, want zij is toch een stuwende personage geweest in een aantal avonturen van Thorgal. Zal zij wel terugkeren? Een vraag waarop de toekomst antwoord zal verschaffen. Maar dat deze sterke serie weer mooie verhalen op zal gaan leveren is geen vraagteken maar een zekerheid.

14 Aaricia

Thorgal - Aaricia

Het veertiende deel uit de reeks Thorgal vormt een op zichzelf staand album. In dit deel zijn vier verhalen opgenomen waarin de lezer kennismaakt met facetten uit de jeugd van Aaricia.

De berg van Odin
Een jong blond meisje loopt alleen door het bos. Dan kijkt zij omhoog en verbergt zich snel tussen het groen. Op de hoger gelegen rand heeft zij mannen te paard gezien. En haar list slaagt. De mannen hebben haar niet gezien en het meisje loopt alleen verder. De nacht brengt zij door onder een boom. Haar gedachten gaan uit naar haar moeder, die er niet meer is. Ergens in de nacht is zij toch in slaap gevallen want wanneer zij haar ogen weer opent is het dag. En vanuit een boom wordt het jonge meisje gadegeslagen door twee vreemde wezens. De wezens zeggen elfen te zijn. Aan hen vertelt het meisje dat haar moeder drie dagen geleden het dorp is uitgegaan en vergeten is om haar mee te nemen. De wezens beloven haar te helpen en brengen het meisje al vliegend naar de berg van Odin. Hier zal zij haar moeder weer vinden. Wanneer echter de situatie toch anders blijkt te zijn is er gelukkig een iets oudere jongen die haar spoor heeft gevolgd.

Eerste sneeuw
Aaricia en Thorgal in hun jeugd, tekening van Rosinski De grote Leif Haraldson is dood. Het lichaam van de leider van de noord-vikings ligt in een drakar die in brand is gestoken. Nog eenmaal kiest hij, gehuld in zijn wapenuitrusting, zee. Een lange reis naar het Walhalla, naar Odin. Onder de aanwezigen heerst treurnis. Maar een man kan zijn tevredenheid maar moeilijk onderdrukken. Het is de vader van Aaricia, Gandalf-de-gek, die weet dat hij nu de leider van de vikings zal zijn. En dit is slecht nieuws voor de jonge Thorgal. Nadat hij op zee was gevonden is Thorgal door Leif Haraldson bij de stam gehouden, zeer tegen de zin van Gandalf. Terecht vreest Thorgal dat de nieuwe leider hem wil verdrijven. De jonge Aaricia neemt het op voor Thorgal, maar de echte hulp komt uit een onverwachte hoek.

Holmganga
Het leven oogt rustig in het vikingdorp. Dankzij de hulp van Hierulf-de-denker mag Thorgal in het dorp blijven. Maar hij mag niet worden opgeleidt tot krijger. In plaats daarvan heeft Gandalf van de jongen een bard gemaakt. En een echte goede zanger is Thorgal niet. Toch is Aaricia altijd in zijn gezelschap te vinden. Maar dan verschijnt het broertje van Aricia, Bjorn. Hij sart Thorgal en een handgemeen is het gevolg. Bjorn wil hiervoor wraak en brengt de zaak onder de aandacht van zijn vader. Hij besluit dat de twee jongens Holmganga zullen ondergaan, een oordeel van Odin. Op een verlaten eilandje zullen de twee moeten vechten tot een van hen dood is. Het was een plannetje van Gandalf om zo van Thorgal af te komen. Maar de zaken lopen anders dan gedacht dankzij Aaricia.

De tranen van Tjahzi
In Asgard, het hemelse rijk van de goden, leefde een god die volkomen onbekend was bij de mensen. Deze Vigrid besloot daarom om af te dalen naar Mitgard, het land van het midden waar de mensen leefden. Hij was van plan om grootse daden te verrichten zodat de mensen ook hem zouden eren. Maar het liep direct al anders. In de ijzige gebieden werd hij aangevallen door de reus Hrun die zijn ogen bevroor. Blind ligt hij in een bootje wanneer een blond meisje hem vindt. Het is het begin van een opmerkelijke geschiedenis.

Met het album 'Aaricia' geven Van Hamme en Rosinski ons een glimp de vroege jaren van de vrouw die ooit met Thorgal een gezin zou stichten. Ook de jonge Thorgal komt in de verhalen voor, in het ene verhaal wat prominenter dan in het andere. Maar het is Aaricia die centraal staat. Door de verhalen waarin zij de hoofdrol vervuld wordt een deel van het verhaal en de geschiedenis van zowel Aaricia als Thorgal verder ingevuld. Zo is de overname van de macht door haar vader aanwezig in de verhalen. Ook de afkeer die Gandalf al in de eerste albums heeft voor Thorgal wordt nu verder uitgewerkt. De verhalen zelf worden sterk gekleurd door de mythische invalshoek waarvoor gekozen is. Er is een sterke invloed van de Noorse sagen in dit deel. Een zeer leuk album is het geworden. En hoewel het niet in de lopende verhaallijn past, is het een mooie aanvulling op de wereld van Thorgal zoals die door makers is geschapen.

15 De meester van de bergen

Thorgal - De meester van de bergen (Le maître des montagnes)

Een man zwoegt, met zijn paard, door de besneeuwde bergen. En het einde van de sneeuwval is nog niet in zicht. Iets verder is een tweede persoon zich een weg aan het banen op ski's. Beide horen het geluid wat door de bergen galmt. De man met het paard is Thorgal en hij vraagt zich af wie de gek is die op dit moment op een hoorn gaat blazen. Het geluid kan zomaar een lawine veroorzaken. Ook de persoon op de ski's beseft het gevaar en haast zich. Maar de hoornstoten blijven komen. En wat Thorgal verwachtte gebeurt. Met een hels kabaal stort de opgehoopte sneeuw naar beneden. De lawine ontziet niets en niemand. Met alle macht tracht de skiër de muur van sneeuw voor te blijven. Maar de poging mag niet baten en de persoon verdwijnt in het natuurgeweld. Een lot wat Thorgal wel bespaard blijft. Het sneeuwen is ook gestopt. Maar de man uit het noorden ziet de doorgang geblokkeerd. De lawine heeft een muur gevormd en Thorgal beseft dat hij om de sneeuw heen moet trekken. Belangrijker echter is het vinden van onderdak voor de nacht. Want het begint al laat te worden. En in de verte ziet hij een rookpluim. Eenmaal aangekomen bij de bron van de rook ziet hij een vervallen en ooit verbrandde hut. Met getrokken zwaard gaat Thorgal op verkenning. Binnen brandt een vuur en treft hij een jongenman die Torric heet. Torric is een gevluchte slaaf en is op zijn hoede. Doodsbang is hij voor de man die hem gevangen hield, Saxegaard de meester van de bergen. Thorgal tracht het paard te kalmeren, tekening van Rosinski Deze Saxegaard staat aan het hoofd van een bende rovers. Hij plundert de hele streek. Zelf heeft Torric Saxegaard nog nooit gezien, maar zijn angst is er niet minder om. Maar Torric heeft een ander probleem. Hij is aangevallen door wolven en Thorgal beseft dat hij twee vingers van de hand moet amputeren. Anders verliest de jongen zijn hele arm. De pijnlijke behandeling slaagt en na een karige maaltijd vallen beide uiteindelijk in slaap. De volgende ochtend sluipt Torric weg van de slaapplek en gaat naar het paard van Thorgal. Hij wil het dier meenemen maar Thorgal had hierop gerekend. Hij is Torric achterna gegaan. Terwijl hij Torric op zijn gedrag aanspreekt raakt het paard onrustig. Het schopt met zijn hoeven tegen de muur waardoor een balk naar beneden komt en beide mannen bedelft. Gelukkig mankeren ze niets maar het paard is er vandoor gegaan. Snel staat Thorgal op en gaat naar buiten en staat dan op een groene weide. Het is een zonnige, warme dag. Hij en Torric zijn met stomheid geslagen. En dan staat daar de jonge Vlana. Deze vrouw heeft een kruisboog op beide mannen gericht en wil een uitleg van hen. En dat is iets wat Thorgal en Torric ook wel willen! Want wat is er gebeurd?

Het in 1989 verschenen deel 'De meester van de bergen' (Le maître des montagnes) is echt een geweldig verhaal! Van Hamme en Rosinski spelen met de tijd. En wanneer dit een rol gaat spelen is de toekomst het verleden en het verleden de toekomst. Heel ingenieus is het scenario door Jean van Hamme opgebouwd. Zonder dat je er erg in hebt, is een deel van het einde al verteld voor het verhaal goed en wel een aanvang heeft genomen. Persoonlijk vind ik dit verhaal echt een uitschieter in de positieve zin des woords. Klasse!

16 De wolvin

Thorgal - De wolvin (Louve)

Het zijn de laatste handelingen van een wrede en brute overval. Lijken liggen in de modder. Een man is vastgebonden aan een houtwerk. Twee gewapende rovers staan bij hem en de hoofdman van de groep die de overval heeft uitgevoerd, komt naderbij. Zijn mannen hebben de antwoorden gekregen die ze wilde horen. Een buit aan gerst, tarwe, bier en andere levensmiddelen gaan in handen van de rovers vallen. De hoofdman vermoordt de arme man. Maar wanneer hij met zijn mannen wegloopt, klinkt er een geluid achter hen. Bij het lijk van de zojuist vermoorde boer staat een man met een bochel. Geen bedreiging menen ze en lopen verder. Maar de man met de bochel sprint hen achterna, mes in hand. Alleen dankzij een van zijn mannen blijft de hoofdman van de rovers in leven. Omdat onder zijn mannen het geloof bestaat dat het doden van simpelen van geest niet goed valt bij de goden, besluit de hoofdman het leven van zijn aanvaller te sparen. Wel hakt hij de hand af die het mes vasthield. Dan trekken ze weg met hun buit. Op de zee is een ander tafereel te zien. Thorgal, een zwangere Aarcia en Jolan zijn aan boord van een drakar en onderweg naar hun oude dorp. Ze zijn op een dag reizen van hun einddoel. Plotseling echter verschijnen er twee andere schepen, net om de bocht. Het zijn drakars. De man die de drakar stuurt waar Thorgal en zijn gezin inzitten herkent de schepen. Een is er van Wor de geweldige. Verbaasd kijkt Thorgal de man aan. Wor wie? De familie Aegirsson neemt een pauze uit de strip Thorgal, tekening van Rosinski Tijdens hun afwezigheid is deze Wor, een clanhoofd uit het zuiden, met zijn mannen naar hun dorp gekomen. Wor wil alle clans verenigen, onder zijn leiding natuurlijk. Inmiddels zijn de schepen langszij en de man over wie ze spraken springt aan boord. Deze Wor is de leider van de groep die recent de overval heeft uitgevoerd. Wor weet precies wie Thorgal is en hij wil dat de teruggekeerde krijger meegaat op de rooftocht. Ze gaan naar een rijk Saksisch kasteel in Northumbria. Maar Thorgal is niet van plan deze Wor, waar hij al direct zijn bedenkingen tegen heeft, te vergezellen. Dit leidt van een woordenwisseling tot een kort gevecht, waarbij Wor het onderspit delft. Thorgal en zijn gezin moeten dan te voet verder want Wor vordert wel de drakar waar zij mee varen. Opnieuw heeft Thorgal een eerzuchtig en rancuneus man tot vijand gemaakt. De tocht over land kent altijd al gevaren, zeker vanwege de zwangerschap van Aaricia, maar er komt een ander gevaar bij. Wor en zijn mannen!

Nadat in het vorige verhaal alleen Thorgal in beeld kwam, is met het album 'De wolvin' (Louve) het hele gezin weer herenigd. Hoewel de actie redelijk prominent aanwezig is en Thorgal zich de wraakzuchtige en op macht beluste Wor van het lijf moet houden, wordt de kern van het verhaal naar mijn mening toch gevormd door de geboorte van het nieuwe gezinslid. Tegenover het brute geweld van Wor en zijn mannen staat de zorgzaamheid en de tederheid van de zwangerschap en de bevalling. De scènes van Aaricia en de wolvin spreken wat dat betreft boekdelen. Ook nu geen aanvang van een langer lopend verhaal maar een losse vertelling in de familiegeschiedenis van de Aegirssons.

17 De sleutelbewaarster

Thorgal - De sleutelbewaarster (La gardienne des clés)

Thorgal en Jolan sluipen zachtjes door het woud. De vader legt zijn boog aan om het hert neer te schieten. Nadat zij het gedode dier op hun lastdier hebben gelegd beginnen ze aan de terugtocht naar huis. Onderweg stoppen ze voor een rustpauze. De plek doet Thorgal denken aan een oud avontuur, een vreemd avontuur. Het lijkt meer een droom dan een herinnering. Tjahzi, de dwerg die Thorgal het metaal gaf dat niet bestaat, zijn gevecht met de slang Nidhogg (zie het album 'Het sterrenkind'). Langzaam valt Thorgal en slaap en wanneer hij zijn ogen opent ziet hij Jolan met zijn boog staan. De jongen tracht te schieten maar de pijl verdwijnt tussen het gebladerte. Ontstemt loop Thorgal het woud in op zoek naar de verdwenen pijl. Uit het niets duwt een vreemde de afgeschoten pijl tegen de keel van Thorgal. De vreemdeling heeft een bekende stem. Hij eist de kleding van Thorgal. Maar deze geeft zich niet zomaar gewonnen en dwingt zijn aanvaller naar de grond. En dan ziet hij het gezicht. Hij ziet zichzelf! Zijn aanvaller heeft zijn uiterlijk, zijn stem. Het gevecht duurt voort en Thorgal ziet kans zijn aanvaller te treffen met zijn mes. Maar het wapen breekt op het lichaam van de aanvaller. Ontwapend rent Thorgal in de richting van Jolan maar een pijl doorboort zijn lichaam. De sleutelbewaarster en Thorgal overleggen, tekening van Rosinski Vreemd genoeg ontwaakt Thorgal zonder pijn, maar met de pijl in zijn lichaam, in een schemerwereld. En hier treft hij een bekende. Het is de Sleutelbewaarster (zie het album 'Drie grijsaards in het land van Aran') en zij eist haar gordel terug van Thorgal. Hij zou haar deze hebben ontfrutselt toen zij de liefde bedreven. Natuurlijk heeft Thorgal geen idee waar dit mysterieuze wezen het over heeft. Er is niets gebeurt en hij heeft haar gordel niet. De twee komen al snel op de naam van de persoon die zich uitgeeft voor de man van de sterren. Het moet Volsung van Nichor zijn. Deze wrede man is door Nidhogg omgetoverd tot Thorgal, althans aan de buitenkant. Binnenin zit nog steeds deze verachtelijke lafaard. Inmiddels heeft hij in de mensenwereld de plek van de echte Thorgal ingenomen en gedraagt zich als Volsung. Moord, verkrachting, mishandeling. Aaricia heeft niet door dat dit niet Thorgal is, maar Jolan wel. Nidhogg heeft Volsung op pad gestuurd in het uiterlijk van Thorgal omdat deze man van de aarde de zwakte is van de Sleutelbewaarster. Een zwakte die Volsung heeft uitgebuit. Maar de Sleutelbewaarster beseft het gevaar. Als Nidhogg de gordel in handen krijgt zal dit het begin van de chaos zijn. Thorgal moet hoe dan ook de gordel terughalen en hiertoe krijgt hij een helper. Een kleine maar dappere helper met de naam Tjahzi.

Met het album 'De sleutelbewaarster' (La gardienne des clés) uit 1991 is de fantasy weer helemaal terug in de reeks. Jean van Hamme grijpt voor dit scenario terug op eerdere belevenissen van Thorgal. Een machtsstrijd tussen de onsterfelijken en Thorgal raakt er volledig bij betrokken. Ook ditmaal is het een, min of meer, op zichzelf staand verhaal. Het helpt wel wanneer je eerdere delen gelezen hebt. Op het eind vertrekt Thorgal alleen, wellicht om de avonturen een andere wending te geven dan wanneer het hele gezin bij elkaar zou blijven.

18 Het zonnezwaard

Thorgal - Het zonnezwaard (L'épée-soleil)

Nadat het laatste avontuur met de Sleutelbewaarster maar net goed was afgelopen voor Thorgal en zijn gezin, is hij tot een conclusie gekomen. Door het vreemde lot dat hem achtervolgd loopt zijn gezin gevaar. En omdat Aaricia en de kinderen nu toch in hun oude dorp terecht zijn gekomen, besluit Thorgal om alleen verder te trekken. Hij wil pas terugkeren wanneer hij het idee heeft dat het gevaar geweken is. En zo zwerft hij op een dag door een dicht woud en ziet hoe een beer een jong meisje bedreigt. Het ingrijpen van Thorgal zorgt ervoor dat de beer vlucht. Maar vreemd genoeg gaat ook het jonge meisje ervandoor. Wat Thorgal niet weet is dat het gezelschap waarmee zij aan het reizen was overvallen is. Bijna iedereen is vermoord en het meisje denkt dat Thorgal deel uitmaakt van de overvallers. Onwetend over deze gebeurtenissen reist Thorgal verder totdat hij bij een boerderij komt. Hier vraagt hij onderdak voorde nacht. Die avond hoort hij wat er zoal speelt in de streek waar hij zich bevindt. De macht in de regio is in handen van een man die zichzelf Orgoff de onoverwinnelijke noemt. Een jaar eerder was hij met zijn mannen verschenen en bouwt nu een fort. In ruil voor schatting beschermt hij de boeren uit de omgeving. Een liedje wat Thorgal al vaker gehoord heeft. Hij is dan ook niet van plan zich ermee te gaan bemoeien. Maar die beslissing wordt voor hem genomen. Hij wordt ruw gewekt door de mannen van Orgoff, de boer heeft hem uitgeleverd. Dit tot grote afschuw van de zoon van de boer, een jongen genaamd Shenko. Floriane en Shenko uit de strip Throgal, tekening van Rosinski De mannen van Orgoff houden hem voor een van hun tegenstanders. In het moeras houdt zich een groep op die de deserteurs worden genoemd. Het maakt niet uit dat Thorgal ontkent. Hij wordt meegenomen en bij aankomst geketend aan een andere gevangene. Samen met deze Migaïl wordt hij gedwongen om als slaaf mee te helpen met de bouw van het fort. De gevangenschap van Thorgal duurt echter niet lang. Orgoff verschijnt en laat zich verleiden tot een gevecht met Thorgal, maar het is niet de nieuwe despoot die wint. Samen met Migaïl ontsnapt hij richting het moeras waar de deserteurs zich ophouden. Ook Shenko is daar naar op weg want hij wil zich bij de deserteurs aansluiten. In het bos loopt hij echter het meisje tegen het lijf die eerder door Thorgal werd gered. Een onverwachte ontmoeting met grote gevolgen voor hen beide. Over onverwachte ontmoetingen gesproken, er staat ook Thorgal iets dergelijks te wachten. En wat voor een ontmoeting, ook een met behoorlijke gevolgen.

In 'Het zonnezwaard' (L'épée-soleil) zijn twee verhaallijnen op een zeer fraaie wijze met elkaar verweven. Aan de ene kant zijn er de belevenissen van Floriane en Shenko. Beide hebben zo hun problemen maar doordat zij elkaar ontmoeten krijgt hun beider leven een andere koers. Ieder ontmoet Thorgal op een zeker moment waarna ze eigen lotgevallen hebben en elkaar ontmoeten. Hierna loopt de lijn van hun verhaal weer terug naar de verhaallijn van Throgal. De gebeurtenissen met Orgoff zijn de inleiding tot een herintroductie van een bekend personage in de reeks. De terugkeer van Kriss van Valnor is zeker iets wat door vele lezers wordt toegejuicht. Want dit personage geeft een eigen kleur aan de serie. Ze is onbetrouwbaar, hebzuchtig en gewetenloos. Maar het is ook een personage die in de verhalen een belangrijk aandeel heeft en die altijd iets extra's toevoegt. So welcome back Kriss van Valnor.

19 De onzichtbare vesting

Thorgal - De onzichtbare vesting (La forteresse invisible)

Thorgal staat op een steenworp afstand van Aaricia en de kinderen. Maar dan opent de aarde zich en een schim duwt zijn gezin de afgrond in. Meteen komt Thorgal overeind, het was een nachtmerrie. Om zich op te frissen gaat hij in de rivier staan. Dan wordt zijn reisgenote wakker. Kriss van Valnor kan wel raden wat er aan mankeert. Ze weet van zijn terugkerende nachtmerries. Maar ze begrijpt het niet. Na het laatste avontuur heeft ze besloten om met Thorgal verder te trekken. En sindsdien droomt hij van zijn gezin en overdag denkt hij aan ze. Maar ze gelooft het niet. Volgens Kriss was Thorgal zijn leventje bij Aaricia zat. Het verhaal over de vloek vindt ze onzin, het is een excuus om het vrije leven op te zoeken. Thorgal wilde zijn vrijheid in plaats van het gespreide bedje en nu meent ze dat hij alleen maar spijt voorwend. Thorgal is niet van plan langer naar de theorieën van Kriss te luisteren en gaat op zoek naar voedsel. Wat beiden niet weten is dat ze vanuit de struiken bespied worden. En zodra Kriss de rivier ingaat om zich te wassen komen twee mannen in actie. Ze zwemmen onder water naar Kriss en vallen haar aan. Nu is ze geen katje om zonder handschoenen aan te pakken zoals de mannen al snel merken maar toch dreigt ze het onderspit te delven. Gelukkig voor Kriss is Thorgal op tijd terug en redt de situatie. Terwijl haar aanvallers vluchten doodt Kriss een van hen met een pijl. Iets wat nog gevolgen zal gaan hebben. Kriss van Valnor uit de strip Thorgal, tekening van Rosinski Wanneer ze weer onderweg zijn blijft Kriss op Thorgal inpraten. Wat ze samen toch niet zouden kunnen bereiken, maar Thorgal is niet geïnteresseerd. Sterker nog hij besluit Kriss alleen te laten en terug te keren naar zijn gezin. Gekwetst schiet de jonge vrouw het paard van Thorgal met een pijl neer en gaat er dan vandoor. Te voet gaat Thorgal verder en ontmoet de mysterieuze vouw met de naam Alavin. Ze weet wat de oorsprong is van Thorgal en voorspelt dat hij nog last gaat krijgen met de stam van de aanvallers van die ochtend. Maar ze vertelt hem ook hoe hij de aandacht van de goden kan kwijtraken. Hiertoe moet hij naar de onzichtbare vesting. Thorgal gelooft er niet direct in maar wanneer de voorspellingen van Alavin beginnen uit te komen begint hij te twijfelen. Op zijn vlucht voor de riviermensen komt Thorgal weer in het gezelschap van Kriss. Gezamenlijk volgen ze het pad wat door Alavin is gewezen en betreden de onzichtbare vesting. Het lijkt op een reis door het geheugen van Thorgal. Hij en Kriss ontmoeten allerlei menesen en wezens uit het verleden van Thorgal. Maar ze hebben vaak wel als kenmerk dat ze al dood zijn. Wat is er toch aan de hand. Nu valt Kriss nog iets anders op. Iedere keer wanneer ze een stap verder komen lijkt Thorgal zich niet te herinneren wat er eerder is voorgevallen. Verliest Thorgal zijn geheugen? Uiteindelijk komt hij ook de schim uit zijn droom tegen en schrikt van de identiteit. Maar het einddoel is pas dan bereikt wanneer hij Taimyr zal ontmoeten, de bewaakster van het geheugen van de goden. Een ontmoeting die een zeer onverwacht gevolg zal hebben.

Het in 1993 verschenen album 'De onzichtbare vesting' (La forteresse invisible) is een fantastisch avontuur. Eigenlijk betreft het verhaal twee gegevenheden. Thorgal die met zichzelf worstelt en er naar verlangd terug te keren bij Aaricia en de kinderen. Hij had zich voorgenomen dit te doen wanneer hij weet dat de vloek opgeheven is. En de mysterieuze Alavin biedt hem hiertoe de kans. Het effect is alleen dat Thorgal zijn geheugen volledig kwijt is. Maar Kriss van Valnor is er als de kippen bij om die leemte op te vullen. Dit is het tweede element van het verhaal. Hoe Thorgal en Kriss tegenover elkaar staan en met elkaar omgaan. Als het aan de jonge vrouw ligt blijven zij en Thorgal samen om een gezamenlijk leven te leiden. En hiertoe biedt het geheugenverlies een kans. Wordt vervolgd.

20 Het brandmerk van de ballingschap

Thorgal - Het brandmerk van de ballingschap (La marque des bannis)

In het vikingdorp wordt gewacht. Gewacht op de terugkeer van de schepen waarmee de mannen van het dorp zijn uitgevaren voor de laatste strooptocht van dat jaar. De vrouwen staren over de lege zee. Geen schip te zien. Ook nu keren de mannen niet terug. Die avond rond het vuur worden de zorgen uitgesproken. Wat nu als de mannen niet terugkeren? Wie zal hen voeden? Wie zal hen beschermen tegen aanvallen van andere volkeren? Angst regeert. De spanning is om te snijden. De opmerking van Aaricia valt dan ook slecht wanneer ze er op wijst dat rooftochten onverstandig zijn. Al snel lopen de gemoederen op en Aaricia reageert instinctief door een van de vrouwen in het gezicht te slaan. Een flink eind van het dorp vandaan loopt een man door het donkere woud. Hij is dicht bij zijn doel maar ziet in het donker de wolvenogen. De man vlucht, hij moet de hoger gelegen rotsen zien te bereiken. Zijn leven hangt er vanaf. De volgende ochtend maken Jolan en Wolvin, in het gezelschap van de trouwe Muff, een wandeling door de omgeving. Het jonge meisje stelt vragen aan haar oudere broer. Waarom is hun vader Thorgal weggegaan? Wanneer komt hij weer terug? Vragen waar Jolan zelf ook mee worstelt en hij moet zijn zusje het antwoord schuldig blijven. Om haar af te leiden maakt Jolan gebruik van de gave die hij bezit en waar Tanatloc hem op geattendeerd heeft. Een rots verdwijnt in het niets. Maar Jolan merkt al snel dat hij tegen een leegte praat. Wolvin zit niet meer naast hem. Wolvin, Muff en Jolan uit de strip Thorgal, tekening van Rosinski Na een korte zoektocht vindt hij haar terug. Ze is in het gezelschap van een troep wolven die verdwijnen zodra Jolan naar zijn zusje toeloopt. Ongerust vraagt hij haar wat ze aan het doen was. Wolvin vertelt hem doodleuk dat ze de wolven hoorde praten en nieuwsgierig was. Dan wijst ze hem op de man op de rost. Na het dorp gealarmeerd te hebben wordt de gewonde man naar het dorp gebracht. Het is een bekende, een man van het dorp zelf. Deze Erik vertelt de vrouwen wat er gebeurd is. Ze waren onderweg naar huis met veel buit toen ze het bloedschip van Shaîgan zonder genade zagen naderen. De man zelf stond aan het roer, naast hem stond een bloedmooie vrouw die de boog als beste hanteerde. Door zichzelf dood te houden kon hij ontsnappen, aangeklampt aan het wrakhout. Maar Erik vertelde ook dat iedereen Shaîgan zonder genade herkende. Het is een man van dit dorp. Het is Thorgal! Deze mededeling slaat in als een bom. Aaricia kan het niet geloven, maar de beschrijving van de vrouw leidt geen twijfel. Dat is Kriss van Valnor. Nu krijgt het gezin van Thorgal te maken met de primitieve wraakzucht. Ze worden verbannen en Aaricia wordt in haar gezicht gebrandmerkt. Berooid en zonder bescherming of vrienden trekt het drietal naar de grote fjord van het zuiden. Maar er liggen vele gevaren op de loer.

In het twintigste deel uit de reeks Thorgal ligt de nadruk volledig op de belevenissen van Aaricia, Wolvin en Jolan. Zeker Jolan komt, naarmate het verhaal vordert, steeds meer in het brandpunt van de gebeurtenissen. Thorgal zelf komt alleen op de achtergrond voor, wel maakt Kriss van Valnor op het einde van het verhaal nog kort haar intrede. Door in 'Het brandmerk van de ballingschap' (La marque des bannis) de focus te leggen op Jolan en zijn nieuw verworven kameraden opent Jean van Hamme de mogelijkheid van nieuwe en interessante verhaallijnen. De reeks krijgt meer invalshoeken en wordt er boeiender door. Verwacht niet veel actiescènes in dit deel. De nadruk ligt meer psychologisch, op de ontwikkeling van het personage van Jolan. Natuurlijk zitten er terugkerende elementen in dit scenario (slavenhandelaren waar voor gevlucht moet worden bijvoorbeeld) maar toch is het geheel intrigerend.