Roodbaard



In 1959 verscheen het eerste verhaal over de piraat Roodbaard en zijn aangenomen zoon Erik Deze stripserie (de oorspronkelijke Franse benaming is Barbe-Rouge) was ontstaan uit de samenwerking tussen Jean-Michel Charlier en Victor Hubinon, die samen ook de strip Buck Danny maakten.
Het personage van Roodbaard is door Charlier en Hubinon verzonnen, maar lijkt wel te zijn geïnspireerd op een aantal historische personen. De meest voor de handliggende bron is de Turkse kaper en admiraal Khair ad Din (1483-1546). Deze kaper had als bijnaam Barbarossa (Italiaans voor Roodbaard). Hij leefde in de eerste helft van de 16e eeuw en maakte in die tijd de Middellandse Zee onveilig. Een andere inspiratiebron was de Franse kaper Robert Surcouf (1773-1827). Charlier en Hubinon hadden tussen 1949 en 1953 al eens verhalen gemaakt over deze kaper. Ook de Engelse piraat Edward Teach (bijnaam Zwartbaard) kan aan deze lijst worden toegevoegd. Hij voerde zijn rooftochten uit in het Caribische gebied.

De piraat Roodbaard en zijn aangenomen zoon Erik zijn de hoofdpersonages van de reeks. En hoewel de serie haar naam ontleend aan de piraat Roodbaard, verschuift het accent al snel naar de zoon Erik. Veelal vormen zijn avonturen de rode lijn in de verhalen. Wat dat betreft is hier een vergelijkbare situatie als met de westernstrip Comanche. Ook hier is de naamgeefster van de reeks de vrouwelijke rancheigenaresse, maar zijn het vooral de belevenissen van haar voorman Red Dust die de serie haar dynamiek geven. Dit gegeven is ook terug te vinden in de Roodbaard serie. In de verhaallijnen volgt de lezer meestal Erik, waarbij zijn vader Roodbaard ergens in het verhaal opduikt. De verhalen in de serie Roodbaard spelen zich af van 1715 tot ongeveer 1750.

De piraat Roodbaard heeft de bijnaam "de schrik der zeven zeeën". Al jaren maakt hij samen met zijn mannen de wereldzeeën onveilig. Roodbaard heeft geen vrouw of kinderen. Maar op een dag valt een eenzaam galjoen in handen van de piraten. De bemanning en passagiers worden uitgemoord. Echter in het schip zelf stuit Roodbaard op een klein jongetje. Dit kind steelt direct het hart van de zeeschuimer en hij besluit het kind te laten leven. En dat niet alleen. Hij adopteert het kind als zijn eigen zoon en noemt hem Erik.
Pas in latere jaren wordt meer bekend over de werkelijke afkomst van Erik en ook over het verleden van Roodbaard. In de latere spin-off serie 'De jonge jaren van Roodbaard' komt naar voren dat Roodbaard in werkelijkheid een Fransman is met de naam Jean-Baptiste Cornic. Na een groot aantal teleurstelling besloot hij piraat te worden en ging de naam Roodbaard voeren.

De piraat Roodbaard, tekening van Hubinon Erik de zoon van Roodbaard, tekening van Hubinon Zijn aangenomen zoon ontwikkelt zich niet zoals Roodbaard had gehoopt. In eerste instantie is de jongen enthousiast over zijn leventje. Hij leert zeilen van zijn vader. Ook leert hij schieten en met het zwaard omgaan. Tot zijn tienerjaren verblijft hij in alle veiligheid op de thuisbasis van Roodbaard en zijn mannen, een locatie ergens in het Caribische gebied. Iedere keer wanneer zijn vader met zijn schip 'De zwarte valk' terugkeert van een rooftocht is de jongen blij om hem te zien. En hij wil dan ook niets liever dan het avontuurlijke leven van Roodbaard delen. Maar wanneer het dan eindelijk zover is, komt Erik er achter dat hij geen piraat wil worden. Het plunderen en moorden staat hem tegen en hij besluit dan ook zijn eigen weg te gaan. Hij ambieert een eervol leven als zeeman, maar makkelijk is dit natuurlijk niet wanneer je vader door vrijwel iedereen gezocht wordt. De echte naam van Erik is Thierry de Montfort. Zijn echte ouders kwamen uit een adellijke Franse familie.

Maar Roodbaard en Erik zijn niet de enige personages die belangrijk zijn in de reeks. Voor zijn opvoeding krijgt de jonge Erik al snel te maken met Driepoot. Hij wordt zo genoemd omdat hij een houten been heeft. Naast de rechterhand van Roodbaard is Driepoot ook uitvinder, geograaf en chirurgijn (een soort middeleeuwse dokter). Driepoot en Baba uit Roodbaard, tekening van Hubinon Driepoot zal Erik ook later gaan vergezellen op zijn reizen en avonturen. De wijze oude man maakt dan al lang geen deel meer uit van de bemanning van Roodbaard, maar behoort tot het gezelschap van Erik.
Een ander personage dat een dragende rol heeft in de reeks is Baba. Hij was ooit slaaf op een plantage, maar is door Roodbaard en zijn mannen tijdens een aanval bevrijdt. Voordat Baba tot slaaf werd gemaakt woonde hij in het Afrikaanse land Benin. Sindsdien maakt hij deel uit van de bemanning van Roodbaard. Maar net als met Driepoot zal ook hij de dienst van de piraat verlaten. Dit gebeurt wanneer Roodbaard hem toebedeelt aan Erik, met de bedoeling om zijn zoon te beschermen. Vanaf dat moment zal hij vrijwel constant aan de zijde van Erik te vinden zijn in de avonturen die zij beleven.

De meeste personages die in de loop der jaren opduiken in de serie over Roodbaard en Erik zijn verzonnen. Slechts een enkeling heeft werkelijk bestaan. Maar dit geldt niet voor de plaatsen waar de avonturen beleefd worden. Zo was Tortuga (Schildpadeiland) een berucht boekaniereiland, ook Fort-de-France heeft echt bestaan. Denk ook maar aan Cartagena dat tegenwoordig in Colombia ligt. En zelfs de thuisbasis van Roodbaard, die in een aantal albums wordt aangeduid als Duivelseiland, heeft echt bestaan en lag in Frans-Guyana. Het is ook bekend geworden door de boeken van Émile Zola over de gevangene Alfred Dreyfus en het komt bijvoorbeeld ook voor in de film 'Papillon'. Dit is slechts een kleine greep uit de vele historische plaatsen die in de avonturen van Roodbaard naar voren komen.

Roodbaard in Asterix, tekening van Uderzo Nu is er nog iets aparts aan de personages uit de serie Roodbaard. En wel dat zij ook in een andere populaire stripreeks een rol spelen. Natuurlijk doel ik hiermee op de piraten die regelmatig in de serie Asterix figureren.
In deze overbekende strip over de kleine Galliër die samen met zijn vriend Obelix de nodige avonturen beleeft ten tijde van het Romeinse rijk, komt met grote regelmaat een groepje piraten voor. Vooral Obelix kijkt altijd uit naar deze ontmoetingen. De piraten wat minder, aangezien hun schip steeds door de twee Galliërs naar de kelder wordt gezonden. Veelal na een flink pak slaag. En hoewel Asterix en vooral Obelix hier de lol wel van inzien, kunnen de piraten er (begrijpelijkerwijs) wat minder om lachen.
Als bekende personages komen meestal persiflages van Roodbaard, Driepoot en Baba voor. Een enkele keer is er ook een karikatuur van Erik te bewonderen. Deze overlap was mogelijk doordat Charlier samen met de makers van Asterix, René Goscinny en Albert Uderzo, het Franse stripblad Pilote oprichtte. En vanaf het eerste nummer in 1959 verschenen verhalen van zowel Roodbaard als Asterix in dit blad.

Nu staan Jean-Michel Charlier en Victor Hubinon te boek als de personen die de serie Roodbaard hebben gecreëerd. Echter in 1979 kwam Victor Hubinon te overlijden. Het tekenwerk werd overgenomen door Jijé en zijn zoon Lorg. Na het album 'De helleschuit' namen zij het tekenwerk voor hun rekening naar scenario's van Charlier. Nadat ook Jijé kwam te overlijden, werd het tekenwerk overgenomen door twee andere tekenaars. Beiden werkten aan andere series over Roodbaard, maar nog wel naar scenario's van Charlier. De tekenaars waren Christian Gaty en Patrice Pellerin. Nadat Charlier in 1989 overleed werd de reeks in 1991 voorgezet door Roodbaard de piraat, uitgave van Pandora scenarioschrijver Jean Ollivier en tekenaar Gaty. De reeks kreeg als nieuwe benaming 'De nieuwe avonturen van Roodbaard', maar werd later toch weer veranderd in gewoon 'Roodbaard'. Nu met scenario's van Christian Perrissin en tekeningen van Marc Bourgne. Ondertussen was ook de al eerder genoemde spin-off reeks van start gegaan. Deze serie zag als "De jonge jaren van Roodbaard' het levenslicht. De verhalen waren van Perrissin en het tekenwerk was van Daniel Redondo.
In 2006 liet uitgever Dargaud weten dat de series voorlopig gestopt worden, hoewel het gerucht de ronde doet dat de reeks over een aantal jaren toch weer zal worden hervat.

In Nederland verschenen de avonturen van Roodbaard in eerste instantie in de bekende bladen Pep en later Eppo. Iedere week kon je dan een stukje van het avontuur lezen. Maar er verschenen ook al vroeg een viertal Roodbaard albums op de markt. In 1961 verschenen bij de uitgeverij Pandora de albums Roodbaard de piraat, De koning van de zeven zeeën, De zoon van Roodbaard en Wet en recht. Toen Dargaud in 1973 begon met het uitgeven van de serie Roodbaard kwamen drie van de vier albums direct in de reeks terecht. Alleen het album 'De zoon van Roodbaard' werd niet opnieuw uitgegeven. Het duurde tot 1979 voordat dit avontuur opnieuw op de markt werd gebracht onder de titel 'De kapitein zonder naam'. Naar verluidt had dit ook te maken met het vervolg op dit avontuur. Het verhaal zelf was niet lang genoeg om een album te rechtvaardigen. Dit vervolg kwam terecht in het 18de album uit de serie die onder de titel 'De jonge kapitein' in 1981 verscheen.

Geraadpleegde bronnen:

nl.wikipedia.org/wiki/Roodbaard_(strip)#cite_note-7

www.zilverendolfijn.nl

www.catawiki.nl/

www.jmcharlier.com/barbe_rouge.php