National Security Agency (NSA)

NSA logo

De National Security Agency (N.S.A.) is één van de Amerikaanse geheime diensten. Over deze organisatie is inmiddels meer bekend. De waas van geheimzinnigheid is vele malen groter dan bij de Central Intelligence Agency (CIA) maar de onthullingen die de afgelopen jaren zijn gedaan hebben in ieder geval een tip van de sluier opgelicht. De CIA opereert veel zichtbaarder voor het grote publiek en is ook al veel langer bekend.

De NSA is opgericht net na het einde van de tweede wereldoorlog door president Harry S. Truman op 4 november 1952. Nu zijn inlichtingendiensten en veiligheidsdiensten door de aard van hun werkzaamheden altijd enigszins mysterieus. Over de verschillende diensten doen vele verhalen de ronde (waar of niet waar) die zelden worden bevestigd of ontkend. Maar de NSA is toch een geval apart. Zo was het memo waarin de dienst werd opgericht en die was getekend door president Truman zelfs lange tijd een top geheim en bij velen volledig onbekend.
Anders dan bijvoorbeeld een CIA opereert de NSA echt in een schemergebied. De organisatie heeft zich gespecialiseerd in het vergaren en analyseren van (vooral) elektronische informatie. Hierbij kan worden gedacht aan het telefoonverkeer, berichtenverkeer over en op het Internet. Dus wanneer iemand belt met zijn of haar GSM zal dit worden geregistreerd, stuurt iemand een e-mail idem, maar ook de inhoud van sites, forums en sociale media. Ook het decoderen van deze informatiebronnen gebeurt via cryptoanalyse. Dit proces wordt in inlichtingenkringen aangeduid met de term SIGINT.

Crytoanalyse is een onderdeel van de cryptografie (het versleutelen van berichten op zo'n manier dat alleen de bedoelde ontvanger van het bericht er iets mee kan). Cryptoanalyse wordt toegepast om te proberen om versleutelde berichten die zijn onderschept te ontcijferen zodat ook anderen dit bericht kunnen lezen. Cryptoanalyse steunt vooral op logaritme en vergt een gedegen wiskundige kennis. Uit de tweede wereldoorlog is vooral Enigma bekend geworden.
De Enigma was een codeer/decodeermachine die in de tweede wereldoorlog gebruikt werd door de Duitse strijdkrachten. Het zal duidelijk zijn dat de huidige inlichtingen- en veiligheidsdiensten zich uitgebreid bezig houden met SIGINT in onze 21ste eeuw, die zich kenmerkt door de informatie revolutie en de terroristische aanslagen van de afgelopen jaren.

Ook nu is er nog steeds weinig bekend over de NSA. De organisatie is zo weinig meedeelzaam, dat de afkorting NSA aanleiding gaf om de dienst te omschrijven met termen als No Such Agency of Never Say Anything.In 2006 gaf de NSA, na een verzoek van Michael Ravnitzky op basis van de Freedom of Information Act, een aantal bibliografische indexen van interne publicaties vrij.

SIGINT, COMINT en ELINT
SIGINT is de afkorting voor Signals Intelligence. SIGINT is een algemene term die wordt gebruikt voor het bijeenbrengen van allerlei informatie. Hierin wordt een onderscheid aangebracht tussen COMINT en ELINT.

Onder COMINT (Communications Intelligence) wordt begrepen het behandelen van berichten al dan niet mondeling, dat is verkregen door het onderscheppen van communicatie berichten in het buitenland.
COMINT moet antwoord geven op vragen zoals:br> * Wie verstuurt het bericht en waar bevindt deze persoon zich (of reist deze en zoja, van waar naar waar);
* Wat is de functie van de persoon die het bericht verstuurt;
* De tijd en de duur van het bericht en of het periodiek is;
* Technische kenmerken van het bericht.

Onder ELINT (ELectronic Signals INTelligence) wordt verstaan het samenbrengen van informatie door gebruik te maken van electronische middelen. ELINT richt zich op andersoortige informatie dan COMINT. Het maakt vooral gebruik van bijvoorbeeld elektromagnetische straling die wordt uitgestraald door aparatuur. Een luchtmacht gebruikt ook ELINT om bijvoorbeeld vijandelijke radarstations in kaart te brengen, zodat deze vernietigd kunnen worden, maar ook surface-to-air missiles (SAM).

SIGINT heeft vanaf het begin van de vorige een vlucht genomen. Eerst was er bijvoorbeeld radio en telegraafverkeer en telefonie. Vanaf de jaren 90 ontstond steeds meer een samenleving gebaseerd op massacommunicatie. Tegenwoordig wordt SIGINT vooral in relatie gebracht met ECHELON en spionage-satellieten zoals de Amerikaanse Keyhole-13.

ECHELON
ECHELON is de benaming die in de media wordt gehanteerd het SIGINT netwerk dat gebruikt wordt door de vijf ondertekenaars van het UK-USA Security Agreement. Deze vijf zijn de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Getracht wordt om wereldwijd, alle vormen van communicatie te onderscheppen en te decoderen (indien nodig). De naam ECHELON komt trouwens van een type computer die in de jaren 70 werd gebruikt voor SIGINT werk.
Het systeem wordt in een aantal publicaties genoemd. Bekend is natuurlijk de affaire waarin de Europese Commissie een onderzoek had gelast naar het gebruik door de vijf lidstaten van de informatie die door ECHELON werd verkregen. Het vermoeden bestond (en bestaat waarschijnlijk nog wel) dat de verkregen informatie door de vijf landen werd gebruikt om hun eigen industrie te bevoordelen.

ECHELON in Nederland
Niet alleen in de landen die deel uitmaken van het UK-USA Security Agreement staan grondstations die gebruikt worden voor ECHELON. Ook in Nederland bevindt zo'n basis, deze is gevestigd in Zoutkamp (Groningen).
De opgevangen informatie werd tot voor kort geanalyseerd door het voormalige Strategisch Verbindingsinlichtingen Centrum (SVIC) op de marinebasis Kattenburg in Amsterdam. Nu zijn deze activiteiten ondergebracht bij de MIVD (Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst) in Den Haag. Het satellietgrondstation in Zoutkamp richt zich op internationale telefoongesprekken die lopen via de commerciële Intelsat satellieten. Het grondstation in Zoutkamp valt onder verantwoordelijkheid van de Nationale Signals Intelligence Organisatie (NSO).

NSO
De Nationale Signals Intelligence Organisatie (NSO) is een Nederlandse inlichtingendienst die satellietcommunicatie afluistert ten behoeve van de terrorismebestrijding. De NSO is in 2003 opgericht. De NSO verleent technische ondersteuning aan de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Het is de bedoeling dat de NSO een zelfstandige dienst wordt, om doelmatiger en effectiever te kunnen werken.

PRISM
Dit programma wordt sinds 2007 door de NSA gebruikt. Het wordt gebruikt om inlichtingen te vergaren uit gegevens van een reeks grote internetbedrijven. Het bestaan van PRISM werd op 6 juni 2013 onthuld in de Britse krant The Guardian en de Amerikaanse krant The Washington Post. Zij baseerden zich op een als Top Secret gerubriceerde powerpointpresentatie, die aan deze kranten was doorgespeeld door Edward Snowden, een systeembeheerder die via het bedrijf Booz Allen Hamilton voor het NSA werkte.
PRISM is de codenaam van een programma dat officieel door het NSA wordt aangeduid met de SIGAD (SIGINT Activity Designator) US-984XN. Het programma is onderdeel van de afdeling Special Source Operations (SSO), die verantwoordelijk is voor binnenlandse en andere bijzondere inlichtingenoperaties van het NSA.Later onthulde Edward Snowden ook het bestaan van de programma's XKeyscore en Bullrun dat beveiligde internetcommunicatie kan ontcijferen.

De NSA in strips
De NSA komt in ieder geval in de strip De Lincoln Branche naar voren. Ook het gebruik van ECHELON wordt in deze strip aangestipt. Ook in de succesvolle serie XIII komen elementen van de NSA naar voren.

Waarheid of fictie?
James Bond logo Zoals als eerder opgemerkt is er veel onbekend, onduidelijk en geheimzinnig over het werk van de verschillende inlichtingendiensten en de systemen die zij gebruiken. Veel van wat aan informatie te vinden is, is waarschijnlijk onjuist. Maar dit zal ongetwijfeld de bedoeling zijn van de inlichtingendiensten, die alleen effectief en efficient hun werk kunnen doen in alle stilte.

Over de invloed van de activiteiten van de inlichtingendiensten op onze privacy is al geruime tijd een maatschappelijke discissie gaande. Sommigen vinden het veel te ver gaan, anderen menen dat omdat zij toch niets te verbergen hebben het voor hen weinig kwaad kan. Nu ga ik er vanuit dat de medewerkers van de inlichtingendiensten integere mensen zijn die slechts het beste voor hebben met de inwoners van het land. Toezicht is natuurlijk altijd nodig om excessen te voorkomen. Op een grotere schaal is het onderzoek van de Europese Commissie natuurlijk wel een reminder dat het soms ook wel eens toepassing krijgt die niet de bedoeling is geweest.
Wat is er waar van wat ik op mijn site heb gezet? De diensten bestaan, zoveel is zeker. Ook het bestaan hebben van de codeermachine Enigma is voldoende bekend. ELINT wordt echt gebruikt door de luchtmacht. Maar het lijkt het mij uitgesloten dat alles wat hier staat volledig juist zal zijn. Ach, met inlichtingendiensten weet je het nooit. How was it again James? Shaken not sturred?

Geraadpleegde bronnen:

nl.wikipedia.org/wiki/National_Security_Agency

nl.wikipedia.org/wiki/SIGINT

nl.wikipedia.org/wiki/Satellietgrondstation_NSO#Grondstation_Zoutkamp

en.wikipedia.org/wiki/COMINT#ELINT

en.wikipedia.org/wiki/ECHELON

nl.wikipedia.org/wiki/Nationale_Signals_Intelligence_Organisatie

nl.wikipedia.org/wiki/National_Security_Agency#Controverses

nl.wikipedia.org/wiki/PRISM