Comanche intro



Deze westernstrip verscheen voor het eerst in 1972. De verhalen werden geschreven door Greg en de tekeningen waren van Hermann.
De echte naam van Greg was Michel Regnier (1931-1999). Hij heeft vooral naam gemaakt als schrijver van stripscenario's. Zijn productie was enorm. Vaak werkte hij aan meerdere series tegelijk, vandaar ook het gebruik van pseudoniemen. Naast Comanche zijn onder meer Bernard Prince, Bruno Brazil en Luc Orient van zijn hand.

Hermann, eigenlijk Hermann Huppen, werd geboren in 1938 in Bévercé in de provincie Luik. Nadat de familie is verhuisd naar Brussel, neemt hij tekenlessen. Hij leert voor meubelmaker, maar vertrekt op zijn 17de naar Canada. Na zijn terugkomst debuteert hij in 1964 in het blad Robbedoes. Hermann tekent onder meer ook Bernard Prince, Jugurtha en Jeremiah. Voor deze laatste schrijft hij ook scenario's.

De strip Comanche is realistisch getekende stripreeks. Net als de serie Blueberry (en later Durango) spelen de verhalen zich af in het wilde westen van Amerika. Toch heeft deze serie een geheel eigen karakter. Anders dan de eerder genoemde reeksen, focust de strip Comanche zich veel meer op de gevoelens en gedachten van de hoofdpersonages. De hoofdpersonen zijn in veel mindere mate onfeilbaar. De karakters worden vanaf het begin vooral benadert als feilbare mensen, met twijfels, angsten vreugde e.d.
In de serie zijn 5 personages die steeds zullen terugkeren. Allereerst Comanche, de eigenares van de "Triple Six" ranch in het Wyoming. Hoewel de reeks naar haar genoemd is, zijn er diverse mannen bij haar in dienst die belangrijk zijn in de verhalen. In de eerste plaats is dit Red Dust, de voorman en een gewezen revolverheld. Daarnaast spelen Ten Gallons, Clem Tenderfoot en Toby belangrijke rollen in de serie. Toch zijn Red Dust en Comanche veruit de belangrijkste personages. De overige 3 vervullen meer een ondersteunende rol in de scenario's die zich afspelen in de 19de eeuw.

1 Red Dust

Comanche - Red Dust

Op de vlakte van het westen staat een cowboy te wachten op de postkoets die in de verte nadert. De man wil meerijden. Na een opmerking van de bestuurder van de koets over zijn passagier, springt deze uit het reizigersdeel. De man, die Wally Hondo heet en revolverheld is, dreigt de bestuurder neer te schieten, maar dan bemoeit de cowboy zich ermee. Hondo is van tevoren overtuigd van zijn overwinning. Een kostbare fout. De beroepsmoordenaar maakt geen schijn van kans tegen de cowboy. De naam van de cowboy? Red Dust. Terwijl Red de dode man begraaft neemt Sid Bullock, de postkoets bestuurder, de papieren van Hondo door. Deze bleek een opdracht te hebben in Greenstone Falls. Hij moest Comanvhe uit de weg ruimen. Comanche heeft recent de Triple Six ranch geërfd. Samen met haar hulp, Ten Gallons, probeert ze er iets van te maken. Ten Gallons en Red Dust uit de comic Comanche, tekening van Hermann Hulp van de sheriff van Greenstone Falls hoeft ze niet te verwachten. Charlie Donovan is altijd dronken. Eenmaal aangekomen in Greenstone Falls wordt Dust welkom geheten door Lawrence Cathrell, die denkt met Hondo van doen te hebben. Maar eenmaal in de saloon komt Dust een oude bekende tegen, Kentucky Kid. Vijf jaar eerder hadden de twee dezelfde opdrachtgever en Kentucky kent de kwaliteiten van Red Dust. De eerste confrontatie loopt met een sisser af. Dus begeeft Dust zich naar de Triple Six ranch. Hier maakt hij al snel kennis met Ten Gallons. De oude hulp is onder de indruk van de capaciteiten van Red wanneer hij erin slaagt een paard te temmen. Maar zodra hij naar Comanche vraagt wordt Ten wantrouwig. En hij is niet de enige. Comanche komt met een geweer in de aanslag aanlopen. Maar al snel blijkt dat Red Dust niets kwaad in de zin heeft. Sterker nog, Comanche huurt de man in. De volgende dag gaan Ten Gallons en Red Dust naar Greenstone Falls om spullen te kopen. Dit leidt tot een confrontatie met de revolverhelden van Cathrell. Maar nu bewijst Red hoe goed hij met een wapen is. Ook Kentucky wordt door Dust gedood. De Triple Six ranch heeft even adem. Om de ranch weer op te bouwen heeft Comanche vee aangekocht van de veehandelaar Kilpatrick. Er komen 50 longhorns naar de ranch. Deze worden begeleid door twee cowboys die ook bij Comanche in dienst zullen komen. Maar wanneer Comanche en Red de kudde tegemoet rijden zien zij 48 scharminkels. De dieren zijn broodmager. Ook maken ze kennis met Tenderfoot Clem en met Toby. Comanche ziet het niet meer zitten, maar Red zet door. Bij aankomst op de ranch wil een louche veearts de dieren infecteren met ziekte bacteriën. Maar Red is hem te snel af. Wel gaat de voorman van de Triple Six verhaal halen bij Cathrell. Het eindigt in een schietincident, waarbij Cathrell wordt gedood en Red gewond raakt. Dan wordt alles duidelijk. De veehandelaar Kilpatrick zit achter alle ellende die Comanche heeft gekregen. Hij wilde haar grond hebben om deze te verhuren aan de spoorwegmaatschappij, die een spoor over het land wil leggen. De kwade opzet van Kilpatrick wordt voorkomen en de Triple Six kan de toekomst zonnig tegemoet zien.

Het eerste deel van Comanche verscheen in 1972 onder de titel 'Red Dust'. In dit eerste deel maak je direct kennis met de hoofdrolspelers van de serie. De 5 ontmoeten elkaar in dit eerste avontuur, zonder dat er aandacht wordt besteed aan hun achtergrond. Van Comanche weet je alleen dat ze de ranch heeft geërfd. Van Red Dust dat hij al meer dan 5 jaar een revolverheld is. Maar daar houdt het dan ook mee op. Het knappe is dat dit totaal niet storend is. Het verhaal loopt vanaf het begin als een trein. Het scenario situeert de gebeurtenissen in een deel van het wilde westen waar de wet nog niet zoveel voorstelde. Wel zijn er de eerste tekenen dat de vooruitgang eraan zit te komen (de aanleg van de tein). Het tekenwerk is uitstekend zoals je mag verwachten van Hermann. Mooie weidse panorama's en sprekende gezichten. Alles sfeervol neergezet. Een (inmiddels) klassieke western serie.

2 Wanhoop en dood op de prairie

Comanche - Wanhoop en dood op de prairie (Les guerriers du désespoir)

Er wordt hard gewerkt op de Triple Six ranch. Comanche heeft een contract in de wacht gesleept om vlees te leveren aan de arbeiders van het spoor. Er moet voor 1.500 man eten komen en al dat eten komt van de Triple Six ranch. Maar dan verschijnen uit het niets een groep Cheyennes onder aanvoering van Steigerend Paard. Hij is één van de zonen van Drie Stokken, de grote leider van alle Cheyennes. Hun aanwezigheid bij de ranch schendt de overeenkomst die de Cheyennes hebben gesloten met het leger. Wanneer Comanche om tekst en uitleg vraagt krijgt zij te horen dat de Cheyennes zich bedrogen voelen. Van de agent voor indianenzaken krijgen zij geen eten, de vrouwen en kinderen lijden honger. Comanche wordt vertelt dat de Cheyennes het vee van de Triple Six mee zullen nemen. Clem en Toby hebben het aan de stok uit de comic Comanche, tekening van Hermann Hoewel de mannen van Comanche nog wel weerstand bieden is de overmacht te groot. Om bloedvergieten te voorkomen en om uit de mond van Drie Stokken te horen wat er aan de hand is, besluiten Comanche en Red Dust met de Cheyennes mee te gaan naar hun kamp. Na hun aankomst start de grote vergadering van de Cheyennes onmiddellijk. Drie Stokken herhaald de woorden van zijn zoon. De Cheyennes ontvangen geen eten en omdat de ranch van Comanche het dichtst bij het reservaat ligt, hebben de Cheyennes besloten daar het vee te gaan halen. Maar tijdens de vergadering blijkt ook dat de twee andere zonen van Drie Stokken, Eenzaam Vuur en Maanvlek, zeer gekant zijn tegen de Comanche en Red. Vooral Eenzaam Vuur droomt van een oorlog. Een oorlog die hij denkt te kunnen winnen. Wanneer Comanche hem een klap geeft wil de Cheyenne zich wreken maar heeft gerekend buiten Red. Tijdens hun vechtpartij wordt een heilig symbool van de stam verwoest. Drie Stokken is hierdoor ervan overtuigd dat zijn einde nabij is. Maar toch krijgt Red van Drie Stokken drie dagen de tijd om terug te keren met voedsel. Lukt dit hem niet dan zal er oorlog uitbreken. Comanche moet in het kamp blijven. Tijdens de afwezigheid van Red zal haar niets gebeuren, maar keert hij niet terug dan zal zij sterven. En dus zet de cowboy alles op alles om aan de eis te voldoen. Jammer genoeg doet hij onderweg een beroep op de valse dok Wetchin (zie het vorige album), die hierin een kans ziet zich te wreken. Hij misleidt Clem en Toby die naar het kamp gaan, waar ze gevangen worden genomen. Red komt er achter dat de agent voor indianenzaken er vandoor is gegaan. Hij heeft zich aangesloten bij de Dobbs bende. Met de hulp van de zwerver en goudzoeker Farao Colorado moet Red Dust gaan proberen om een oorlog te voorkomen.

Het tweede verhaal uit de Comanche serie, 'Wanhoop en dood op de prairie' (Les guerriers du désespoir), verscheen in 1973. Ook dit album is van hoge kwaliteit. In zijn scenario vraagt Greg aandacht voor het lot dat de indiaanse stammen hebben moeten ondergaan, toen hun land eenmaal veroverd was door de kolonisten. Bedrog, uitbuiting, eigen voordeel, het komt allemaal aan de orde. Ook nu is de positie van de indianen zeer zorgvuldig weergegeven. Zij worden niet afgeschilderd als halve wilden, maar als mensen met verwachtingen, dromen en hoop op geluk. Maar ook als feilbare mensen, denk maar aan de rol die de zonen van Drie Stokken spelen. Al met al een krachtig scenario. Het tekenwerk van Hermann is geweldig. De beelden zijn zorgvuldig opgebouwd, met oog voor detail. En het is duidelijk zijn werk. De personages dragen ieder een eigen karakter op een manier die alleen Hermann beheerst. De combinatie van het vakmanschap van beide makers heeft een zeer sterk album opgeleverd.

3 De wolven van Wyoming

Comanche - De wolven van Wyoming (Les loups du Wyoming)

Eind september in Wyoming. De "indian summer" ligt heet over het land. Toch rijdt Sid Bullock als een gek met zijn postkoets over de vlakte. Want de postkoets wordt achtervolgd door de Dobbs bende. Gelukkig zit er een passagier in de postkoets die uitstekend met een wapen overweg kan. Eén van de bandieten wordt geraakt. Commanche ontmoet de prediker, tekening van Hermann Maar dan treft een kogel Sid en de postkoets is zonder controle. De Dobbs bende denkt haar slag te slaan. Maar dan verschijnen Clem en Toby en de bende gaat er vandoor. De twee cowboys ontmoeten de passagier die er uitziet als een predikant en de schutter is. Snel haast het gezelschap zich naar de Triple Six ranch. Eenmaal aangekomen ontfermen Toby, Maanvlek en Ten Gallons zich over Sid. De passagier stelt zichzelf voor aan Comanche, hij heet Brian Braggshaw en hij komt het evangelie brengen naar het gebied. Vrijwel direct heeft Red in de gaten dat de eerwaarde minder onschuldig is dan dat hij lijkt. Er is direct sprake van een spanning tussen de twee mannen. Eenmaal verbonden onthult Sid dat de reden dat de koets werd aangevallen te maken heeft met de kist die hij vervoert. De kist is leeg. Het is een lokaas. Bij de maatschappij waar Sid voor werkt bestaat het idee dat de Dobbs bende een verklikker heeft die hen steeds informeert over waardevolle zendingen. Het geld dat in de kist hoort te zitten is voor de inwoners van Greenstone Falls. Het wordt naar de stad vervoerd door de zwerver en goudzoeker Farao Colorado.
Omdat Comanche de zwerver ook kent en weet dat hij meer dronken dan nuchter is, besluiten ze om de man te gaan zoeken. Ze verdelen zich in groepen van twee. De prediker en Red Dust rijden samen, zeer tegen de zin van de cowboy in. Wat ze niet weten is dat ze worden gadegeslagen door leden van de Dobbs bende. Ondertussen is Farao Colorado aangekomen nij de hut van Hans de trapper. Bij deze beer van een man gaat de zwerver verder met drinken. Inmiddels beseft de Dobbs bende ook dat het geld onderweg moet zijn met een andere persoon. Uiteindelijk komt iedereen terecht bij de hut van de trapper. De Dobbs bende probeert de hut te belegeren, maar de vindingrijkheid van de verdedigers kost een aantal leden het leven. Tijdens het laatste deel van het gevecht wordt de prediker gedood, maar één lid van de Dobbs bende ontkomt. Red Dust maakt zich op om achter de gewetenloze moordenaar aan te gaan. Hij zal niet rusten voordat het laatste lid van de bende gedood is.

Met 'De wolven van Wyoming' (Les loups du Wyoming) werd een belangrijke episode in de reeks van Comanche ingezet. Toen het verhaal in 1974 verscheen was dit natuurlijk nog niet duidelijk, maar de gebeurtenissen die in dit album hun aanvang nemen, zouden een lange echo hebben. Ook nu hebben Greg en Hermann een klasse album afgeleverd. Ze zijn er absoluut in geslaagd om een zeer menselijk verhaal neer te zetten. Het zou maar de basis kunnen zijn voor een goede western. De nadruk ligt veel minder op de actie, maar meer op de persoonlijkheden en de interactie tussen de hoofdpersonages. Alleen is er op bladzijde 21 iets mis gegaan met de tekst, althans in de versie die ik heb. Red Dust somt de namen op van de 5 Dobbs broers en noemt één van hen Dobbs. Dit is natuurlijk de achternaam. Hij weet dat één van de broers niet in de hut is, dus hadden hier 4 namen moeten staan. Wellicht een foutje bij de vertaling? Deze kleine omissie doet natuurlijk helemaal niets af aan de klasse van het verhaal en is ook niet echt belangrijk. Het viel mij alleen op tijdens het lezen.
Zoals bij de eerste verhalen al te zien was, worden de personages van Red en Comanche de belangrijkste in de reeks. Dit geldt zeker voor Red Dust, die nu als een eenzame wreker verder gaat, op zoek naar de laatste Dobbs.
Nog een opmerking over het tekenwerk van Hermann. Ik weet dat ik in herhalingen val, maar wat een sfeer legt hij in de tekeningen, de persoonlijkheden spatten ervan af. Echt geweldig. Kijk eens hoe hij de zwerver Farao Colorado tekent of de revolverheld annex prediker Brian Braggshaw. Klasse!

4 De hemel is rood boven Laramie

Comanche - De hemel is rood boven Laramie (Le ciel est rouge sur Laramie)

Een trein baant zich een weg door het westen. De trein brengt een rechter naar Greenstone Falls, Dillon. Maar de trein brengt ook post. Enthousiast brengen Clem en Toby de zak met post naar Comanche. In de zak zit een brief van Red Dust. Nog steeds is hij op zoek naar de moordenaar Russ Dobbs. Onderweg heeft hij de gruweldaden gezien die door de moordenaar zijn begaan. Maar Dobbs is ook niet meer alleen. Red Dust uit de comic Comanche, tekening van Hermann Hij reist samen met een andere man, net zo slecht als hijzelf. Dobbs en de andere mijden bewust de steden waar het gezag op een krachtige manier wordt gehandhaafd. Het komt dus aan op Red. Maar dan blijkt dat Red niet de enige is die een rekening met Dobbs te vereffenen heeft. Hij komt aan bij een herberg. Binnen treft hij een reisgezelschap. Het bestaat uit Amos Googan, (een wapenhandelaar), Voltreffer Cavendish (een bokser), Shaver Sharp(een prijsschieter op de kermis), Isadora Davenport (wil een modezaak in Wyoming beginnen) en Leighton Hart (die Isadora begeleidt). De broer van Hart is vermoord door Dobbs. De volgende ochtend verschijnt de postkoets. De koetsier is een oude bekende, Sid Bullock. De postkoets is overvallen door Dobbs en de andere man. De bijrijder is gedood, maar Sid ontkwam doordat Dobbs geen munitie meer had. Hierop wordt de wapenhandelaar zenuwachtig, want hij heeft munitie en wapens bij zich. Maar Red zal de postkoets begeleiden.
Terwijl Red de omgeving afzoekt naar sporen van Dobbs, peinst hij zich suf waar de overval plaats zal hebben. Want dat deze gaat komen staat vast. En inderdaad zijn Dobbs en zijn handlanger bezig om bij de oude brug een val op te stellen. Red raadt de plaats op tijd en heeft Dobbs onder schot. Maar hij laat zich verrassen door zijn handlanger die met een zware kei Red bewusteloos slaat. Maar ook Sid Bullock heeft het gevaar onderkend. Hij laat de passagiers uitstappen en gaat alleen met de koets de brug over. Maar dan laat Dobbs de val dichtklappen. Bullock en de koets komen in het water terecht. Cavendish duikt hem achterna. Beide mannen worden een stuk verder uit het water gehaald door een mormonengezin. Ook de gewonde Red Dust komt hieraan. Helaas is ook Dobbs het spoor gevolgd. Hij heeft de koffer met wapens en munitie en vermoord de vader van het gezin. De overige reizigers denken veilig te zijn wanneer ze uiteindelijk in het stadje Pike's Junction aankomen. Maar inmiddels zijn ook Dobbs en Doc Wetchin ook in het stadje. Ze hebben de sheriff al vermoord en dwingen de passagiers uit te stappen, waarbij de jonge prijsschieter extra aangepakt wordt. Gelukkig voor hem verdwijnen Dobbs en Wetchin zodra ze geld gevonden hebben. Wanneer Red in het stadje komt gaat Shaver Sharp met hem mee, op zoek naar Dobbs. Maar dit loopt niet goed af. De hand van de jongeman raakt verbrijzeld. En dus gaat Red Dust alleen verder. Op zoek naar de twee moordenaars die hem niet ver voor zijn. Alle sporen duiden er op dat de twee naar de stad Laramie zijn gegaan. Hier zal een bloedige afrekening met het verleden plaats moeten hebben.

Een bijzonder goed en indringend geschreven verhaal. Met 'De hemel is rood boven Laramie' (Le ciel est rouge sur Laramie) uit 1975 wordt het tweeluik gesloten. Het beeld dat Greg en Hermann schetsen is er een van een ruwe werkelijkheid. Het is zo goed voor te stellen dat allerlei gewetenloze mensen in het westen van Amerika eind 19de eeuw vrijwel ongestraft hun gang konden gaan. Wat dat betreft niets dan lof over het scenario. Het toont een western waarin de held net zo kwetsbaar is als de mannen waar hij op jaagt. Gedreven door de gruwelen die hij heeft gezien gaat Red Dust op weg om ervoor te zorgen dat de moordenaars uiteindelijk rekenschap af zullen leggen. Op welke wijze dan ook. Mooi is ook het laatste deel waarin Red Dust voor een gewetensvraag wordt geplaatst. Samen met het tekenwerk van Hermann is dit tweeluik een zeer memorabele western strip, waarbij de intensiteit van het tweede deel net iets groter is. Maar wat mij betreft horen deze twee albums bij de klassiekers. Ook al zijn ze meer dan een kwart eeuw oud, ze hebben niets van hun kracht verloren. Een prestatie van formaat.

5 Nacht over de woestijn

Comanche - Nacht over de woestijn (Le désert sans lumière)

Nadat hij Russ Dobbs heeft gedood is Red Dust veroordeeld tot 20 maanden gevangenisstraf. Hij is gevangene 717, maar op een dag moet hij zich melden bij de directeur. Dankzij de vele verzoekschriften is besloten om Red vervroegd vrij te laten. Het is wel een voorwaardelijke vrijlating. Maar toch. En zo vertrekt Red Dust per trein naar het grondgebied van de Triple Six ranch. Ten Gallons en Clem staan hem op te wachten op het stationnetje van de Triple Six. Maar zij zijn niet de enige. Bij zijn aankomst staat ook hulpsheriff Davis hem op te wachten. De voorwaarden worden hem nogmaals verteld. Geen wapens, geen drank, geen gokspelen en Red moet zich iedere dinsdag en vrijdag melden bij de sheriff. Commanche laat haar gezag gelden, tekening van Hermann Gelaten ondergaat Red de behandeling, maar bij Clem en Ten wekt het wel woede op. Toch gaan ze opgewekt in de richting van de Triple Six. De ranch is in de afgelopen periode behoorlijk veranderd. Het houten huis is vervangen door een van bakstenen, Toby is de nieuwe opzichter en Comanche heeft de nodige cowboys in dienst. Het is duidelijk dat alles voor de wind gaat. Comanche heeft Red dan ook een feestelijk ontvangst voorbereidt, maar nog tijdens de maaltijd klinkt er rumoer. Wanneer ze naar buiten gaan zien ze Gevlekte Maan in gevecht met een cowboy die een denigrerende opmerking heeft gemaakt over Red. Comanche aarzelt geen moment en ontslaat de man. De cowboy probeert Red nog te provoceren, maar de ontslagen gevangene doet niets. Het is duidelijk dat Red Dust behoorlijk is aangeslagen door zijn tijd in de gevangenis. Maar zijn weerzien met Palomino, zijn paard, doet de eerste vonken weer ontstaan. Wanneer Comanche de volgende dag Red meeneemt naar Greenstone Falls, houdt sheriff Wallace de vrijgelaten man in de gaten. In de saloon volgt het weerzien met Gravin, maar ook een hernieuwde uitdaging aan het adres van Red. Gelukkig is sheriff Wallace in de buurt om in te grijpen. Op de weg terug naar de ranch zien Comanche en Red de postkoets staan. Het is volkomen stil en de lichamen van de bestuurder en zijn bijrijder liggen, zwaar verminkt, in de koets. Voor Comanche is het duidelijk. Dit is het werk van Shotgun Marlowe. Eenmaal terug wordt besloten dat Toby naar de stad zal rijden om de sheriff te waarschuwen. En terwijl de voorman weg is proberen Ten, Clem en zelfs Comanche om Red over te halen zijn wapens weer op te pakken. Ze hebben hem nodig voor het gevecht dat wacht met Shotgun Marlowe en zijn bende. Red wil er niets van weten en vuurt in woede een paar schoten af. Precies op het moment dat sheriff Wallace arriveert. Hij neemt Red dan ook mee terug naar Greenstone Falls. Maar niet om hem op te sluiten. Hij heeft de hulp van Red hard nodig om de stad te verdedigen tegen de aanval. En dus moet Red Dust weer de wapens opnemen, maar ditmaal met de ster van hulpsheriff op zijn borst. Samen met de helpers van Wallace, rechter Dillon, de hoefsmid en Gravin wachten de sheriff en Red op het gevecht dat aanstonds is.

De terugkeer van Red Dust naar de samenleving staat centraal in het album 'Nacht over de woestijn' (Le désert sans lumière) uit 1976. De revolverheld komt zwaar aangeslagen terug in zijn bekende omgeving. Hij is timide, in zichzelf gekeerd. Hij weet dat er bij iedere stap op hem zal worden gelet. Zijn vertrouwen in zijn medemens is zwaar beschadigd. Langzaam laat Greg hem in het scenario stukje bij beetje weer groeien tot de man die hij was. En wanneer ik zeg langzaam, bedoel ik dit niet negatief. Verre van. De wijze waarop het verhaal wordt vormgegeven draagt bij aan de geloofwaardigheid van het scenario. Het is schitterend opgebouwd. Het opduiken van Shotgun Marlowe dienst als katalysator voor de versnelling van het proces en de snelheid van het scenario. De gevallen held rehabiliteert zichzelf. De confrontatie met de bandiet is ook een confrontatie met het verleden voor Dust.
Zoals bij de vorige albums is ook nu het tekenwerk van Hermann zeer goed. Zowel de weergave van bijvoorbeeld de ranch en Greenstone Falls als de actiescènes. Het ademt de juiste sfeer. Zijn kleurgebruik draagt bij aan de sfeer. Naarmate het verhaal vordert worden in de tekeningen meer donkere kleuren verwerkt. De regen doet de grauwheid steeds verder toenemen. Weer een uitstekend album!

6 De opstand

Comanche - De opstand (Furie rebelle)

Langzaam maar zeker doet de beschaving steeds meer haar intrede in het stadje Greenstone Falls. Comanche verbaast zich over de nieuwste mode die van de oostkust langzaam naar het westen komt. In een hoedenwinkel valt haar oog op een tijdschrift met hierop een foto van een oude bekende van haar en Ten Gallons. Enthousiast loopt ze met het tijdschrift de winkel uit op zoek naar Ten. Maar dan wordt ze bijna door twee dronken indianen te paard overlopen. Alleen een snelle reactie van de hoefsmid behoedt haar voor erger. Vrijwel direct is Red Dust, die hulpsheriff is van Wallace, ter plaatse. Hij rekent de dronkemannen in. Wanneer de twee veilig in de cel zitten neemt Red hun bezittingen door. Daaronder bevindt zich een broche. Deze was van een vrouw die gedood werd tijdens een overval op een ranch, waarbij deze in de brand is gezet en is geplunderd. Geen getuigen, geen overlevenden. Het is duidelijk dat de twee indianen er mee te maken hebben. Red Dust ontmoet de cavalerie uit de comic Comanche, tekening van Hermann Maar voordat Red er verder werk van kan maken moet hij eerst naar het station van Greenstone Falls waar sheriff Wallace en rechter Dillon op hem wachten. Er komt een belangrijke bezoeker uit het oosten aan. Zij moeten het de fotograaf Dan Morgan naar de zin maken, een opdracht waar ze geen van drieën echt naar uitkijken. Ondertussen is Comanche in haar eentje onderweg naar de ranch van de Stuarts. Aangekomen bij de ranch ziet ze dat deze wordt aangevallen door een groep Cheyennes. Ze bedenkt zich geen moment en opent het vuur op de aanvallers. Ze ziet dat de groep wordt geleid door Eenzaam Vuur (zie het album 'Wanhoop en dood op de prairie'). De indianen hebben een grote overmacht en Comanche moet snel dekking zoeken. Gelukkig komen Red, Wallace, rechter Dillon in gezelschap van de fotograaf net op tijd om iedereen te ontzetten. Comanche nodigt Morgan uit om op de "Drie Zessen" te verblijven. Onderweg naar hun ranch zien ze dat Manestraal, een broer van Eenzaam Vuur die op de ranch woont, wordt belaagd. Ingrijpen door Red Dust sust de boel. Maar niet voor lang. Manestraal valt vanuit het niets Ten Gallons aan en Red heeft geen keuze dan hem bewusteloos te slaan en mee te nemen naar de cel in Greenstone Falls. De volgende ochtend gaat Red weer op pad en vindt drie verkenners van de US Cavalry. Maar hij is niet de enige. Ook Staand Paard, het opperhoofd van de Cheyennes en ook een broer van Eenzaam Vuur, en zijn krijgers verschijnen. Staand Paard overlegt met Red en sergeant Laferty. De groep plunderende indianen hebben het reservaat verlaten en hebben Eenzaam Vuur als leider aanvaard. Ook het opperhoofd van de Cheyennes wil de opstand beëindigen. De opstandelingen hebben een kanon in handen gekregen en de "Drie Zessen" is het eerste doelwit. Een dramatische ontknoping wacht.

In 'De opstand' (Furie rebelle) uit 1976 staat de positie van de Cheyennes centraal. De opkomst van de westerse beschaving die zijn sporen steeds meer nalaat in het leven van dit eens vrije volk. De posities die de drie zonen van Drie Stokken innemen staan symbool voor de verschillende richtingen waarin de indianen zich ontwikkelden. Eenzaam Vuur weigert zich neer te leggen bij het overwicht van het Amerikaanse leger en blijft de gewapende strijd voortzetten. Hoe hopeloos dit ook is. Hem wacht dan ook het onvermijdelijke einde. Manestraal (die in vorige albums met Maanvlek werd aangeduid) probeert te integreren. Maar hij zal nooit door iedereen volledig geaccepteerd worden. Wanneer de spanningen oplopen wordt hij zelfs het doelwit van een zinloze aanval. Er zouden vele generaties overheen gaan voordat het vooroordeel verdwenen zou zijn. En dan Staand Paard, oudste zoon van Drie Stokken en opperhoofd van de Cheyennes die in een reservaat moeten leven. Hij beseft dat zijn volk geen schijn van kans heeft tegen de wapens van het Amerikaanse leger en wil de gewelddadigheden dan ook zo snel mogelijk beëindigen voordat de situatie uit de hand loopt. Maar zelfs in de positie waarin zijn volk terecht is gekomen tracht hij ze richting te geven.
Maar ook via andere verhaallijnen laat Greg het voortschrijden van de tijd tot uitdrukking komen. De hoed van Comanche, de foto van Santa Fe Sam en natuurlijk het verschijnen van Dan Morgan. De fotograaf is de verpersoonlijking van de levenswijze die in het oosten van de Verenigde Staten inmiddels zijn intrede heeft gedaan en nu langzaam het westen beginnen te bereiken. Red Dust is niet langer de ruwe revolverheld, maar een hulpsheriff, zeg maar politieagent in Greenstone Falls. Greg weeft op een schitterende manier de verschillende thema's in het verhaal aaneen.
Het tekenwerk van Hermann is wederom groots. Vergezichten, personages waar het karakter van afdruipt, een mooi gebruik van de kleuren en mooie details. Echt geweldig. Twee vakmannen met een pracht van een serie.

7 Duivelsvinger

Comanche - Duivelsvinger (Le doigt du diable)

In Greenstone Falls heeft de tijd niet stil gestaan. De vooruitgang blijft zich verder aandienen. Zo wordt er die zondag de start gegeven van de verkiezingscampagne van rechter Dillon voor gouverneur. De mensen zijn enthousiast, Comanche en haar personeel van de "Drie Zessen" begeleiden Dillon tot aan het podium waar hij zijn verkiezingstoespraak zal gaan houden. Maar één man is een stuk minder enthousiast, Red Dust de hulpsheriff van het stadje. Niet dat hij iets tegen Dillon heeft. Om het in zijn eigen woorden te zeggen "denk maar aan die beer die telkens verder weg vluchtte als hij weer een omheining zag maken". En dus neemt Red ontslag als hulpsheriff. Van Wallace krijgt hij een mooi Winchester geweer mee als afscheidscadeau. Ten Gallons staat met een gezadelde Palomino en lastpaard te wachten op Red. Hij rijdt langzaam uit het zicht, naar de einder toe. Zijn tocht voert hem verder naar het westen, naar de staat Montana. Red Dust met Duncan en Pat uit de comic Comanche, tekening van Hermann Na een lange periode in de wildernis denkt red eraan om de volgende dag een stad binnen te gaan. Maar wanneer hij zich wil voorbereiden, ontvouwt zich voor zijn ogen een vreemd schouwspel. Twee vastgebonden mannen worden door drie anderen te paard voortgedreven. Natuurlijk mengt Red zich hierin. Het resultaat is dat de drie mannen worden gedood. De lichamen worden verborgen in de bosjes. De twee mannen die door Red zijn gered heten Bo Fletcher en een man die Baldy wordt genoemd. De twee hadden een boerderij waarop zij varkens fokten. Op een dag bleek dat hun dieren dood gingen. Dit kwam door het vele koper in de grond. En koper is waardevol. Toch werden ze er niet rijk van, want de man die de grond net naast boerderij had gekocht kon de ader claimen. Zij zouden 33% krijgen. Maar net als de varkens werden Fletcher en Baldy ziek door de koper. Op een dag vonden ze het genoeg. Ze stalen geld en gingen er vandoor, ze werden gepakt en de rest was aan Red bekend. Maar diezelfde nacht gingen de twee er vandoor, met de Winchester van Red. En dus kon de zwerver het bezoek aan de stad wel vergeten. Weer reed hij verder. Maar dan valt het oog van Red Dust op iets moois. Een uitgestrektheid en daarin....koeien! De cowboy in hem is helemaal gelukkig. Omdat de honger en dorst nogal groot is wil hij zichzelf helpen aan een maaltijdje melk van één van de koeien. Maar hij is nog maar net begonnen met melken als hij een geweer in zijn rug voelt en zo kennismaakt met Patricia Duncan. Al snel voegt haar vader zich bij hen. De oude Duncan is niet gecharmeerd van de wapens die Red draagt, zijn kennersblik vertelt hem genoeg. Maar als hij deze wil afdoen, dan kunnen hij en zijn dochter nog wel een paar extra handen gebruiken. En zo komt Red op hun ranch terecht. Maar al gauw komt hij er achter dat ook op het land van Duncan koper te vinden is. En Red is niet de enige die dit heeft gezien. Ze krijgen bezoek van drie mannen. De leider van de drie, Dan Wallagh, doet namens een kopermaatschappij een "aanbod" dat Duncan naast zich neerlegt. Maar er is nog iets anders. Het duurt even, maar na hun vertrek van de ranch herinnerd Wallagh wie Duncan in werkelijkheid is. De "Duivelsvinger", Jed Dexter. En dus wordt het meer dan alleen een strijd om het koper. Wallagh wil de roem van het doden van Duivelsvinger. Een harde strijd wacht en Red en Duncan moeten het gevecht alleen zien te klaren. Of komt er toch nog hulp?

In zijn afkeer van een steeds verdere inperking van zijn vrijheid, trekt Red Dust in het album 'Duivelsvinger' (Le doigt du diable) weg van de "Drie Zessen" en komt in de nog ongerepte staat Montana terecht. En hoewel Red eigenlijk naar het oude leven toevlucht, komt hij op zijn tocht een man tegen die juist van het verleden wil wegvluchten. En deze twee mannen, die beide een andere route kiezen, besluiten gezamenlijk het geweld te weerstaan dat door Wallagh wordt gebracht. Deze Wallagh brengt het verleden van Duncan terug in zijn leven en dat van zijn dochter. De ouder geworden revolverheld blijkt niet meer de vaardigheden te bezitten die hij eens had en heeft dus alle hulp nodig die hij kan krijgen.
De voor de vooruitgang vluchtende Red raakt in deze gebeurtenissen verzeild. Hij kan nog niet omgaan met de veranderingen die in Greenstone Falls plaats hebben. Hiervoor vlucht hij en misschien ook wel voor zijn plaats naast Comanche. Dat Red Dust alleen weg rijdt biedt de mogelijkheid om hem in een totaal andere omgeving te zien. De cowboy met het rode haar is altijd al één van de centrale personages van de reeks geweest, maar ditmaal draait het verhaal volledig om hem. De andere hoofdpersonages komen alleen in het begin even in beeld. Het karakter van Red wordt verder verkend en uitgebreid. Maar uiteindelijk komt hij in een vergelijkbaar gezelschap als waaruit de personen van de Drie Zessen zijn samengesteld. Wel zijn er andere accenten gelegd.
Zoals altijd is het een schitterend verhaal. Een verhaal dat Greg deels heeft gebaseerd op ware feiten (de koper in Montana en de persoon Heinze). Ondersteund door het mooie tekenwerk van Hermann. Wat een geweldige serie!

8 De sheriffs

Comanche - De sheriffs (Les shériffs)

De wederopbouw van de ranch van Duncan verloopt voorspoedig. Maar de oude revolverheld ziet iets wat zijn dochter Pat niet opmerkt. De mannen zijn niet gelukkig met hun gebonden leventje. Maar er zal spoedig verandering komen. Want plotseling meldt zich een man met een Mexicaans uiterlijk zich. Bo Fletcher kent hem, het is Concho. En hij is op zoek naar Red Dust. En hoewel Duncan zich ongerust maakt, blijkt het niet nodig. Concho is niet naar Red op zoek voor een duel. Hij blijkt de eerste te zijn van een groep mannen die volgen. En de groep wordt geleid door Wallace, de oud-sheriff van Greenstone Falls en de voormalige baas van Red Dust. De sheriffs uit de comic Comanche, tekening van Hermann In zijn gezelschap reizen nog andere voormalige wetshandhavers. Naast Concho zijn dit Dutch Kruger, Lover Lash, een man genaamd de rabbijn vanwege zijn uiterlijk en Wabash bijgenaamd de boer. Red is niet op de ranch aanwezig, maar tijdens de maaltijd vertelt Wallace wat het doel is van de expeditie. De groep wil een einde maken aan de terreur van de Ruhmann's. Een groep bandieten geleid door een vader en nu twee zonen. Bij elkaar een klein leger. Maar wanneer Red binnenkomt, maakt hij meteen duidelijk dat hij van zins is om mee te gaan doen met de expeditie van Wallace en zijn begeleiders. Althans totdat de naam van Comanche valt. Zes dagen eerder hebben de Ruhmann's de plaats Summerfield aangevallen, een klein plaatsje bij de grens. En het is nu ook al zes dagen dat Comanche daar omsingeld is, samen met de inwoners. Comanche was daar voor zaken naar toe gegaan, verveeld als ze was geraakt met het steeds beschaafder wordende Greenstone Falls.
En dus vertrekt Red Dust met de andere oud-sheriffs, op weg naar Summerfield. De reis brengt hen over bergen en door bossen. Op een avond rusten ze in het bos. Maar al snel krijgen ze het gevoel dat ze niet alleen zijn. En dus besluiten ze in actie te komen. Concho stuit in het donker op twee mannen en doodt één van hen. Maar de andere, een indiaan, schudt de Mexicaan af door hem te verwonden met een zweep. Gelukkig is Red ter plaatse. De indiaan is Maanvlek, die samen met een ander uit Summerfield is ontsnapt. De volgende dag gaan ze weer op pad, na de ongelukkige metgezel van Maanvlek begraven te hebben. Maar Concho broedt op wraak, hij is in zijn eer aangetast. En hoog in de bergen waagt hij zijn kans. Maanvlek zit achterop het paard van Red Dust en de cowboy reageert razendsnel. De Mexicaan stort met zijn paard het ravijn in, zijn dood tegemoet. En zo moet de groep aan de loodzware taak beginnen om Summerfield te ontzetten en de Ruhmann's te verslaan. En voor Red geldt maar één ding: Comanche redden.

Met het in 1980 verschenen album 'De sheriffs' (Les shériffs) worden Comanche en Red Dust weer herenigd. Hoewel ze hem met haar keuzes in het verleden teleurstelde, waagt hij direct zijn leven voor haar. Na Wallace is ook Comanche inmiddels tot de ontdekking gekomen dat ze niet tevreden is met het glad gepolijste leven waarin ze dreigde te verzeilen. Hoewel er genoeg rauwheid in het scenario zit, is het toch ook een gevoelig verhaal. Een verhaal waarin de gevoelens voor elkaar zeker tot uiting komen en een krachtige drijfveer zijn. Dit is een kenmerk van de verhalen die door Greg voor deze serie worden geschreven, het zijn zeer menselijke verhalen, zonder dat het zoetsappig wordt of dat alles letterlijk wordt vertelt. Heel knap dat de serie Comanche na al die jaren niets aan kracht heeft ingeboet. Een grote verdienste van Greg en Hermann.

9 En de duivel brulde van vreugde

Comanche - En de duivel brulde van vreugde (Et le diable hurla de joie)

Na het vorige avontuur is Red Dust met Comanche teruggekeerd naar de "Drie Zessen". En zo is de cowboy met het rode haar op een zaterdagavond onderweg naar Greenstone Falls. Hij is in het gezelschap van Toby en Ten Gallons. Terwijl ze de stad inrijden ziet Red tekenen van de vooruitgang. Een ontwikkeling die hij niet bepaald verwelkomd, maar die wel onvermijdelijk is. Samen met zijn oude vrienden brengt Red een bezoek aan de kroeg van de Gravin. Het is een vrolijk weerzien, maar dit duurt niet lang. Red maakt kennis met Addison de Vega. En hij brengt iets nieuws naar het westen: verzekeringen. Hij werkt samen met ene Pickford. Maanstraal en Red Dust in overleg uit de comic Comanche, tekening van Hermann Hoewel de sfeer niet echt goed is, nodigt De Vega de roodharige cowboy uit aan zijn tafel. Maar wanneer de verzekeringsagent het nieuwe systeem wil uitleggen, roept Red de voorman van de "Drie Zessen" erbij, Toby. Uit alles blijkt dat Red de verzekeringsman De Vega niet moet. En het ontaard dan ook in een vechtpartij. Maar op het moment dat de twee kemphanen willen beginnen, stormt Comanche de saloon binnen. De "Drie Zessen" staat in brand! Met vereende krachten wordt het vuur geblust. De Vega snuffelt wat rond en vindt tussen geblakende resten een indianenpijl. Volgens Maanvlek behoort deze toe aan de Pawnees. Als De Vega opmerkt dat ze nu dus de schuldigen kennen, wijst Red deze af en beschuldigt De Vega op zijn beurt van brandstichting. De cowboy vindt het plotseling uitbreken van branden en het opduiken van de verzekeringsman iets te toevallig. De ranch van Comanche was niet de eerste die door brand werd getroffen. Maar terwijl de twee ruziën is er een nieuw schijnsel aan de horizon. Weer staat er een ranch in brand! Pickford en De Vega verdwijnen in de nacht, bang als ze zijn om de schuld te krijgen. En deze angst is niet ten onrechte. Maar Ten Gallons is niet overtuigd, want er zijn aanwijzingen dat de branden diefstal moeten verhullen. Toch gaan Red en Maanvlek op weg om De Vega te vinden. Wanneer Pickford voor hun ogen door een onbekende wordt gedood, achtervolgt Red de moordenaar. Maar deze ontkomt en Red raakt gewond. Weer heeft de moordenaar een indianenpijl gebruikt. Maar het is duidelijk dat het om een blanke gaat en De Vega is het niet. De zaak is een groot raadsel en het is aan Red Dust om met de oplossing te komen. Gaat hij het juiste antwoord vinden?

Het album 'En de duivel brulde van vreugde' (Et le diable hurla de joie) uit 1981 is het negende album uit de serie. Red Dust keert terug naar het gebied van de "Drie Zessen" en probeert zo goed mogelijk om te gaan met de veranderingen die hij ziet. Maar de komst van De Vega, een snelle verkoper van verzekeringen, (weer zoiets nieuws) wekt behoorlijk zijn irritatie op. Het zijn ook deze emoties die hem leiden in zijn tocht om de schuld van De Vega te bewijzen, hoewel de oude Ten Gallons met een andere invalshoek komt. Dat is toch wel kracht van de verhalen die Greg voor deze serie schrijft. De typische menselijke eigenschappen spelen een grote rol in de verhalen. Het tekenwerk van Hermann kenmerkt zich in dit album door het vele gebruik van schaduwen en de kleur oranje. Als ware het de vlammen van de duivel die op de achtergrond toekijkt. Een treffende combinatie, want het hele album is gebaseerd op de minder florissante kanten van de mens. Achterdocht, vooroordelen, moord, hebzucht en diefstal. Maar de makers weten er een prachtig verhaal van te maken dat boeit van het begin tot het einde. Een western met thrillerachtige trekjes.

10 Het lijk van Algernon Brown

Comanche - Het lijk van Algernon Brown (Le corps d'Algernon Brown)

Zware stormen hebben in Wyoming gewoed. Hevige regenbuien hebben het land van de 'Drie Zessen' veranderd in ondergelopen velden. Nu het even droog is gaat Comanche, in gezelschap van Ten Gallons en Red Dust, de schade inspecteren. Overal liggen dode koeien, verdronken. Maar de schade is voor de 'Drie Zessen' nog enigszins beperkt gebleven. Toby en de cowboys hebben driekwart van de dieren kunnen terughalen. Op veel andere ranches is dat het niet het geval. Terwijl Comanche en Ten de schade inspecteren wordt de aandacht van Red door iets anders getrokken. In het water drijft een lijk. En hij is niet door verdrinking om het leven gekomen. Red ziet al snel dat de man is neergeschoten. Ze maken een draagbaar en vervoeren de dode man naar de ranch. Onderweg naar de 'Drie Zessen' bekijkt Red de papieren die de dode bij zich droeg. Blijkbaar heette de man Algernon Brown. Geen adres maar wel bonnetjes uit Laremie. Verder wat paieren waaruit Red opmaakt dat Brown een metaalhandelaar was en dat hij een hoop geld bij zich droeg. De reden voor zijn dood was dus niet dat hij beroofd werd. Red Dust en Algernon Brown uit de comic Comanche, tekening van Hermann Maar dit is niet het enige dat Red dwars zit. De portefeuille die hij vond zat precies boven de schotwond. Maar waarom is de portefeuille dan ook niet door de kogel doorboord? Een mysterie dat de sheriff zal moeten oplossen wanneer hij op de 'Drie Zessen' komt nadat Clem hem is gaan waarschuwen. Wanneer ze eenmaal op de ranch aankomen zien ze een rijtuig staan dat nog niet eerder op de 'Drie Zessen' is geweest. Het behoort toe aan dokter Colby die zich in de streek komt vestigen. Hij brengt een beleefdheidsbezoek aan de Ranch van Comanche.
Omdat de dokter er nu toch is wordt hij gevraagd om naar de dode man te kijken. Maar het lijkt er op dat de dokter Algernon Brown kent. En het weinige dat hij zegt over de dode man is niet veel goeds. Dit wekt de nieuwsgierigheid van Red op. Ondertussen is Clem gearriveerd met sheriff Willard. Ook hij heeft de dode man eerder gezien en zelfs gesproken. Hij had papieren bij zich waar uit bleek dat hij werkte voor het detectivebureau van Pinkerton. Sheriff Willard gaat de zaak verder onderzoeken in Laramie. Red moet hem zolang vervangen in de stad. En dus vergezelt Red de dokter terug naar Greenstone Falls. Eenmaal aangekomen hoort hij van de Gravin dat er een huurmoordenaar in de stad is. En waarschijnlijk heeft Red deze Foggerty de stad zien uit rijden. De cowboy met het rode haar beseft dat Foggerty achter de sheriff aan is gegaan. Helaas komt Red te laat om de sheriff te helpen. Want hoewel hij Foggerty doodschiet, is ook de sheriff dodelijk getroffen. En dus neemt Red zijn taak over om de waarheid te achterhalen over Algernon Brown. Hiervoor moet hij naar Laremie, een stad waaraan hij weinig goede herinneringen heeft. Ook Comanche heeft zo haar bedenkingen en begint haar eigen onderzoek naar dokter Colby.

Wederom een verhaal met detectiveachtige elementen. Er is een moord gepleegd en het is zeer onduidelijk wie de dode nu precies was en wat hij deed. Voeg daarbij de vondst van de portefeuille die onbeschadigd is en het verschijnen van dokter Colby en je krijgt een onvervalste 'whodunnit'. Het album 'Het lijk van Algernon Brown' (Le corps d'Algernon Brown) zit weer uitstekend in elkaar. Een goed raadsel schrijven en visualiseren kan je aan Greg en Hermann wel overlaten. Dat de nieuwe dokter iets verbergt is wel duidelijk. Maar wat? En heeft dit iets te maken met de dood van de man? Door wie is Foggerty ingehuurd? En wie of wat was Algernon Brown? Een misdadiger of werkte hij toch voor Pinkerton? Een spannend verhaal.

11 De roofdieren

Comanche - De roofdieren (Les fauves)

Een postkoets rijdt met grote vaart over de vlakte van Wyoming. Het doel is de halteplaats. De postkoets wordt van een afstand gadegeslagen door een groepje Cheyennes. Het door paarden getrokken vervoermiddel rijdt door het reservaat. Zonder problemen bereikt de koets halte die door de oude Justice wordt geleid. Maar direct bij aankomst is het duidelijk dat er problemen zijn. Buiten ligt het dode lichaam van een man. De halte is overvallen door drie gewetenloze bandieten, die iedereen die aanwezig was hebben vermoord. Al snel ondergaan de mannen en de vrouw die met de postkoets zijn aangekomen hetzelfde lot. Maar de moorden zijn gezien. De Cheyennes hebben vanaf een afstand gezien wat er zich op de halteplaats heeft afgespeeld. Na verloop van tijd maakt men zich in Greenstone Falls, zorgen om het uitblijven van de postkoets. Maar dan verschijnen de Cheyennes in de stad. Red Dust in de problemen uit de comic Comanche, tekening van Rouge Ze vertellen de sheriff wat ze gezien hebben. Voor de koetsier en de passagiers is geen enkele hoop meer. De Cheyennes beschrijven de drie gewetenloze mannen aan de sheriff en een groepje dat zich inmiddels in het kantoor heeft verzameld. Het is Red Dust die zonder moeite de namen van de drie criminelen kan noemen. Volgens hem zijn het Murphy, Jesus Santiago en Dopey Donahue. Comanche, de sheriff en de andere aanwezigen zijn even met stomheid geslagen. Red beseft dat hij de anderen een nadere verklaring verschuldigd is. De drie mannen maakten vroeger deel uit van een bende die "de wilden" werd genoemd. De drie zijn acht jaar geleden gearresteerd. Ze waren drie van de vier bendeleden, een bende die vier staten onveilig maakte. Maar de verrassing die Red in petto heeft is nog groter dan iedereen kan vermoeden. De bende bestond uit vier leden. En de naam van het vierde lid was Red Dust. Maar de cowboy bezweert de aanwezigen dat hij de bende verlaten had voordat de overgebleven leden aan het moorden en plunderen sloegen. Hoewel Red aanbiedt om Greenstone Falls te verlaten, maakt dit de sheriff niet zoveel uit. De andere drie zijn op zoek naar Red, door te vertrekken wordt het probleem alleen verplaatst. Omdat de drie zo gevaarlijk zijn vraagt de sheriff de Cheyennes om hulp. Maar dit weigeren ze. Echter voor Red Dust hebben de Cheyennes een groot respect en zij beloven de cowboy dat de drie mannen hem niet zullen volgen. Zij zullen voor altijd in Wyoming blijven. Omdat er nu voorlopig niets te ondernemen valt rijden Red, Ten Gallons en Comanche in de richting van de Drie Zessen ranch. Maar dan volgt een ontmoeting met Larry Larsen, premiejager van beroep. En hij is niet de enige die in de buurt is. Terwijl de vier staan te praten komt een paard aanrijden met hierop het lichaam van een gedode premiejager. Red besluit samen met Larsen achter de drie aan te gaan. Comanche moet later volgen met Toby, Clem en de anderen. En zo rijdt Red Dust zijn verleden tegemoet. Een verleden dat hem heeft ingehaald. Een dodelijk verleden.

Het duurde zeven jaar voordat het nieuwe album uit de reeks Comanche zou verschijnen. Maar in 1990 was het dan zover toen 'De roofdieren' (Les fauves) het levenslicht zag. Het album is niet alleen opmerkelijk omdat het de voortzetting van de serie betekende. Het album is ook een kruispunt in de reeks omdat het tekenwerk ditmaal niet van de hand van Hermann was. Greg verzocht Michel Rouge om in de voetsporen van Hermann te treden, geen geringe opgave.
Michel Rouge werd op 01 juni 1950 geboren in Frankrijk. Hij studeerde grafische kunst in Parijs. In 1977 begon hij André Chéret te assisteren. Rond die tijd maakte hij ook zijn eerste eigen strip. In 1978 begon hij aan een samenwerking met Rodolphe Jacquette. Deze samenwerking zou vele jaren duren. In de jaren 80 tekende Michel Rouge een aantal albums. In 1989 vroeg Greg hem om mee te werken aan Comanche. Michel Rouge werkte aan nog een andere grote western serie. In 2000 werd hij benaderd om werk te verrichtten aan de reeks 'Marshall Blueberry'.
Het tekenwerk dat hij aflevert voor deze episode van Comanche is zonder meer goed te noemen. Er is geen sprake van een stijlbreuk met de eerdere afleveringen. Natuurlijk tekent Rouge op zijn manier. Maar zijn meer stilistische, klassieke aanpak werkt uitstekend. Samen met het scenario van Greg levert dit een prima album op die zeker niet uit de toon valt in de reeks. Prima doorstart van een geweldige western serie.

12 De driezijdige dollar

Comanche - De driezijdige dollar (Le dollar à trois faces)

Het is een dag zoals zoveel andere. Op de Tripple Six Ranch gaat het leven zijn gewone, rustige gangetje, Toby komt met vee aangereden en Ten Gallons staat hem bij het hek op te wachten. Terwijl de twee mannen een praatje maken komt Clayton, die voor de overheid werkt, de post bezorgen. Dat de tijd in Wyoming niet stil heeft gestaan blijkt volgens Ten wel uit het punt dat Clayton een handtekening wil voor de ontvangst van de post door iemand die ook namens de Tripple Six mag tekenen. Nu is Toby voorman dus dat is geen probleem. Hierna kijkt Ten snel de post door. Op het eerste oog niets bijzonders totdat zijn oog op een brief valt. Alleen al de adressering is er een die je niet vaak ziet. De brief is geadresseerd aan "Mr. Red Dust, per adres mevrouw Verna Fremont, Ranch Tripple Six, Greenstone Falls Wyoming". Verbaasd kijkt Toby om wanneer Ten dit voorleest. "Mevrouw wie?" vraagt de voorman. Red Dust en Nevada gaan de boel forceren uit de comic Comanche, tekening van Rouge Dan legt Ten hem uit dat dit de echte naam is van Comanche. Bijna niemand weet dit en iedereen noemt haar ook altijd Comanche. En de eigenaresse van de Tripple Six wil ook niet anders genoemd worden. Ten haast zich naar binnen en treft Comanche achter haar bureau aan het werk. Ook zij is verbaasd haar echte naam te zien maar geïntrigeerd leest ze de brief. En wat blijkt? De brief is afkomstig van Cameron Dust, de broer van Red waarvan niemand het bestaan wist. Behalve Red zelf natuurlijk. Hij en zijn broer waren wees geworden na een overval op een konvooi en werden naar een weeshuis in Santa-Fé gebracht. Red is 5 jaar ouder dan zijn broer en toen de roodharige jongen 16 was moest hij het weeshuis verlaten. Van zijn broer Cameron heeft hij nooit meer iets gehoord. Tot nu toe, Cameron vraagt Red om naar Dodge te komen en dus neemt de cowboy de eerste de beste postkoets die naar die stad gaat. Red is niet de enige passagier. Samen met een vrouw en een prediker vult hij de tijd gedurende de reis met wat conversatie. Maar er is meer want de postkoets vervoert een grote hoeveelheid geld. Daarom zit er ook een bewaker op de bok naast de bestuurder. Deze, nog wat jonge, Nevada moet het transport beschermen. Maar wanneer ze bij een pleisterplaats komen blijkt de prediker echter een van de boeven te zijn die het op het geld hebben voorzien. Het lijkt de bedoeling dat de passagiers gedood worden maar zodra ze de naam van Red horen veranderen de bandieten van mening en laten iedereen leven. Overigens had Nevada op een overval gerekend en de boeven zijn er met een lokaas vandoor gegaan. Het geld zelf hing in een zak onder de koets. Wanneer ze eindelijk in Dodge aankomen, doet Nevada nogal luchtig over de overval en wordt Red verwelkomd door zijn broer Cameron die in het gezelschap is van een andere man, Raccoon. Het is een blij weerzien na al die jaren, maar is dat wel echt zo? Red beseft niet dat hij bezig is om met open ogen in een voor hem opgestelde val te lopen. En Nevada is ook niet wie hij zegt te zijn.

Het verhaal 'De driezijdige dollar' (Le dollar à trois faces) uit 1992 is een bijzonder goed geslaagd avontuur uit de Comanche reeks geworden. Hoewel Red Dust een prominente rol in het scenario speelt is hij niet het stuwende personage. De cowboy is meer een personage dat het een en ander overkomt en een aantal zaken ondergaat zonder dat hij direct weet wat er aan de hand is. Het scenario wordt veel meer richting gegeven door het personage van Cameron en die van Nevada en Ruthling. Deze karakters dragen het verhaal. Een verhaal waarin je als trouwe lezer van de serie een aantal aardige dingen over de hoofdpersonages aan de weet komt, zoals de echte naam van Comanche (Verna Fremont) en iets over de jeugd van Red Dust. Verder is het ook gewoon een uitstekend en spannend verhaal dat zeer gedegen vertelt wordt en door Rouge wederom prima is geïllustreerd. Geweldige voortzetting.

13 De kermis der wraak

Comanche - De kermis der wraak (Le carnaval sauvage)

De rustige werkdag op de Tripple-Six ranch wordt onderbroken door een aanstormende Ten-Gallons. Hij is zojuist in de stad geweest en brengt groot nieuws mee terug. In de buurt slaat een rondreizend westerncircus twee weken lang zijn tenten op. Een mooie gelegenheid om eens te gaan kijken, meent Ten. Hij heeft een affiche en andere papieren mee terug gebracht. Het is het westerncircus van kolonel Thornton en het heeft een bekendheid in de gelederen. Rifle Mac Bannister is een bekendheid geworden tijdens de indiaanse oorlogen. Comanche reageert echter met ontsteltenis op de naam en de foto van Mac Bannister. En met goede redenen! Ten heeft echter nog een nieuwtje, aan de voorstelling van het westerncircus wordt deelgenomen door mensen van de Comanche-stam. Comanche en Toby in een ongebruikelijke rol, tekening van Rouge Het zijn de zonen van de indianen die door Mac Bannister zijn gedood. Comanche kan haar oren niet geloven. Eenmaal binnen leest Red een aantal namen voor van de Comaches die naar het circus komen. Het zijn bekende namen voor Comanche en ze vreest dat er een bloedbad op komst is. Ook Ten krapt zich nu achter zijn oren en beseft dan pas wat er aan de hand is. Mac Bannister wil het gevecht bij Bue Canyon naspelen. En dat is waar de vaders van de Comanche indianen de dood vonden, door de hand van diezelfde Mac Bannister. Comanche vertelt de anderen wat er gespeeld heeft. Twee Mustangs, Zomerregen en de andere Comanche indianen waren als broertjes voor de vrouw die door iedereen Comanche wordt genoemd. Nu vertelt ze aan de anderen waarom ze die bijnaam heeft. In de tijd voor de indiaanse oorlog was de kleine Verna Fremont in het gezelschap van haar oom Tom. Ze waren aan blanke plunderaars ontsnapt toen ze een groep Comanches tegenkwamen. Maar deze krijgers hadden geen kwaad voor met de man en het kind dat door hen werd aangeduid als Papoose Yankho. Samen met haar oom woonde de jonge Verna daarna 10 jaar bij de Comanche stam. In ruil leerde haar oom leden van de stam alles over het leven van de blanken. Hun taal, wat een dollar was, het leger, de boeren. Haar oom was zo'n beetje de schoolmeester van de stam. Het was in die periode dat Verna de Comanches heeft leren kennen die nu naar het circus komen. Ze groeide met hen op. Maar op een dag kwamen er belangrijke stamhoofden van de Sioux op bezoek. Het was de tijd dat de spoorlijn werd aangelegd en de conflicten toenamen. Nadat hele kuddes bizons zinloos waren afgeslacht was de maat vol voor de indianenstammen. Het zou oorlog worden tegen de blanken. Het was in deze periode dat zij een man leerde kennen die Pottersby heette. Een man die nu door iedereen Ten-Gallons wordt genoemd. Haar oom raakte gewond en stierf. Ten bracht de jonge Verna naar de stad. Ondertussen had de slachting bij Blue Canyon plaats gehad. Omdat later bleek dat de familie van Verna haar veel geld had nagelaten zijn zij en Ten de Tripple Six begonnen en de rest is geschiedenis. Comanche denkt dat er een bloedbad op komst is en wil hier iets tegen gaan doen. Samen met de anderen van de Triple Six gaat ze op pad, haar verleden tegemoet.

In 'De kermis der wraak' (Le carnaval sauvage) is het ditmaal de beurt aan Comanche. Was in het vorige verhaal het verleden van Red Dust waar je meer over te weten kwam, nu is de naamgeefster van de reeks die in het middelpunt staat. Persoonlijk vind ik het een leuke vondst om meer invulling te geven aan de hoofdpersonages uit de serie die bij het eerste deel toch min of meer gelanceerd werden. Het is iets wat je bij wel meer lang lopende reeksen ziet. Gebeurtenissen (of personages) uit het tot dan toe onbekende verleden van een van de hoofdpersonages vormen de aanleiding voor een nieuw avontuur. En hoewel dit nu in twee verhalen achter elkaar gebeurt, stoort dit niet. Het is heel degelijk en goed gedaan. Benieuwd of er ooit iets meer bekend wordt over Pottersby (Ten-Gallons).

14 De ruiters van Dead River

Comanche - De ruiters van dead river (Les cavaliers du Rio Perdu)

Red Dust en Comanche inspecteren de paarden die ze gefokt hebben. Over twee weken is er een markt in Laramie en dan moeten ze klaar zijn. Terwijl de twee aan het praten zijn komt in de verte Ten Gallons aan gegaloppeerd. Er zijn problemen. Na de gebeurtenissen op de kermis (zie het vorige album) hebben twee van de Comanches, Vuurstorm en Zomerregen, besloten om niet naar het reservaat terug te keren. Nadat ze de termijn hadden laten verlopen waarbinnen ze terug moesten naar het reservaat zijn de twee Comaches vogelvrij. Iedereen die hen ziet mag hen zonder pardon neerschieten. En dus houden ze zich schuil op de Triple Six ranch. Uiteraard vindt de eigenaresse van de ranch dit geen probleem maar dan moet er wel gewerkt worden. En daar wringt nu net de schoen, want het werk dat van hen gevraagd wordt ligt ze nu bepaald niet. Vandaag was de bedoeling dat ze een stuk omheining zouden plaatsen. Overleg op de Triple Six ranch uit de comic Comanche, tekening van Rouge Toby is nog bij hen en dus besluit Red om maar eens te gaan kijken. En het is precies zoals Red dacht, bovendien voelen de twee krijgers zich in hun eer aangetast. Een klein handgemeen is het gevolg. Maar dit stopt zodra er ruiters aan de horizon opdoemen. De twee Comanches verkleden zich snel als cowboys terwijl Red, Toby en Ten de ruiters opwachten. Het is Furgus Longsdale en een aantal van zijn cowboys van een naburige ranch. Er zitten veedieven in de buurt. Longsdale mist 30 dieren en probeert het spoor van de dieven te volgen. Maar zonder succes. Het spoor leek veelbelovend maar liep dood in het grind van Dead River en van de woestijn. Die avond worden de gebeurtenissen besproken op de Triple Six ranch. Ten kan zich de situatie van zo'n twintig jaar geleden nog goed herinneren. Toen was Dead River nog een stromende rivier waar ooit een beetje goud werd gevonden. Al snel sloeg een rush toe en er verrees een stadje. Maar de goudader produceerde niet veel. Men wilde de bron van de rivier blootleggen en ging met dynamiet aan de slag. Maar het effect was dat de rivier opdroogde. De goudzoekers verdwenen en sindsdien is het een spookstad. Een plek waar je jezelf goed kan verbergen zolang je maar voldoende water bij je hebt. En zo ontstaat het idee om de twee Comanches zich daar te laten verbergen totdat de tijd rijp is om hen ongemerkt de grens met Canada te laten passeren. De volgende ochtend vertrekt er een kleine expeditie in de richting van Dead River. De nog herstellende Clem en Comanche blijven op de ranch. Red, Toby, Ten en de twee krijgers verwachten een stille, afgelegen plek te gaan bezoeken. Maar in plaats daarvan wacht hen een avontuur met veedieven, de grillige natuur en....een spook?

Het in 1997 verschenen album 'De ruiters van dead river' (Les cavaliers du Rio Perdu) is een sterk verhaal geworden. Met dit scenario neemt Greg de lezer mee naar een veranderend wilde westen. De eerste tekenen van veranderingen dienen zich dan al aan, hoewel de oude en harde wetten nog wel worden toegepast. Het is een spannend en verrassend verhaal met veel actie en dramatische ontwikkelingen. Het tekenwerk van Rouge is prima. Hij lijkt wel een ontwikkeling te hebben doorgemaakt, de personages worden iets anders getekend maar hij heeft wel veel sfeer in zijn werk gelegd. Vooral het gedeelte dat het gezelschap net in de spookstad is gearriveerd vind ik heel goed.

15 Red Dust express

Comanche - Red Dust express (Scalp Express)

De tijd staat niet stil op de Tripple Six ranch. Terwijl de mannen zich met klus bezighouden leest Comanche de krant. En wat ze leest is niet bemoedigend. Bij een aanslag op een trein zijn acht doden gevallen. Ze uit haar spijt dat ze met kolonel Lawrence in zee is gegaan. Wat is er aan de hand? Over het land van Comanche loopt een enkelspoor. Een eenvoudige hulpverbinding om het materiaal van de maatschappij van Lawrence te vervoeren naar de echte bouwplaats bij Devil's Pass. Kolonel Lawrence is eigenaar van de treinmaatschappij 'Midwest Bronco' en hij is een een hevige concurrentiestrijd verwikkeld met de maatschappij van Maximilan Dexter, 'Nightstar Railroad'. Comanche en Red Dust, tekening van Rouge Alleen dreigt het nu te ontaarden in een spoorwegoorlog. Toby heeft wel eens voor Dexter gewerkt en volgens hem is de man volkomen onbetrouwbaar. Hij maakt gebruik van lijfwachten die indien nodig moord niet uit de weg gaan. De twee maatschappijen willen allebei het exploitatierecht hebben van al het transport over de spoorlijn. En degene die het eerst de stad Serenity bereikt krijgt de concessie. Omdat er problemen zijn heeft Comanche een aantal cowboys opdracht gegeven om de spoorlijn die over haar land loopt in de gaten te houden. Ten Gallons is samen met de jongen Jock onderweg naar een van die cowboys. De cowboy is echter dood en in een put gegooid. Op het moment dat ze de dode man hebben gevonden is er een explosie en het spoor is totaal ontwricht. Eerst denken ze dat de aanslagplegers en moordenaars van de cowboy verdwenen zullen zijn. maar niets is minder waar. En de moordenaars zijn berucht. Het zijn een man die Lobster wordt genoemd, Concho Navaja en Rattlesnake Annie. Ten en Jock vormen voor deze moordenaars geen partij. Maar gelukkig zijn ze niet van plan hen direct te doden. Hoewel, ze binnen de twee mensen van de Tripple Six op een paard en geven Ten een brief voor Comanche, Annie hangt een brandend stuk dynamiet aan het paard. Ze hebben veertig minuten om de ranch te bereiken anders is het afgelopen met ze. Dan jagen ze het paard weg. Gelukkig bereiken Ten en Jock de ranch op tijd en wordt het dynamiet onschadelijk gemaakt. Maar dat het gevecht hiermee niet gedaan is, is iedereen wel duidelijk. Het gaat nu eerder beginnen. En hoewel Comanche niemand opdracht wil geven om mee te vechten tegen de moordenaars van Dexter pakken de mannen van de Triple Six kordaat de wapens op. Onder leiding van Comanche en Red Dust gaan ze de strijd aan.

Het duurde tot 2002 voordat het album 'Red Dust express' (Scalp Express) verscheen. Het scenario is nog wel van Greg maar na diens overlijden in 1999 werd het voltooid door Rodolphe (Daniel Jacquette). Ook nu is het weer een uitstekend westernverhaal geworden. De trend die in de vorige delen al was ingezet vind steeds meer doorgang. Het westen is echt aan het veranderen en de personages op de Tripple Six maken deze transformatie mee. Ditmaal zijn het de spoorwegen die de inzet zijn van een conflict. Maar niet alleen het westen verandert, de hoofdpersonages zelf veranderen ook. Comanche die een krant leest maar ditmaal wel met een bril. Ook Red vertoont tekenen van veroudering en dat vind ik wel mooi. Tekenaar Michel Rouge werkte onder meer ook aan Marshall Blueberry en ook in de hoofdreeks wordt de hoofdpersoon ouder naarmate de serie vordert. Voor Comanche is (deels) ook voor deze mogelijkheid gekozen. Het is zeer jammer dat dit, naar het zich laat aanzien, het laatste reguliere deel uit de serie is. Deze sterke reeks verdient een doorstart maar aan de andere kant zal het niet meevallen om de scenario's van Greg op te volgen. Maar wie weet, ooit?